Gemeentelijk rioleringsplan

Op grond van artikel 4.22 Wm stelt de gemeenteraad, telkens voor een daarbij vast te stellen periode, een GRP vast. De gebruikeljke planperiode is 4 jaar, maar de wet laat u hierin vrij. In het GRP wordt aangegeven waar welke voorzieningen (gescheiden stelsel, gemengd stelsel of anderszins) zijn gerealiseerd of in de planperiode worden gerealiseerd. Met de Wet gemeentelijke watertaken (Wgw) is artikel 4.22 Wm per 1 januari 2008 dusdanig gewijzigd dat gemeenten in hun GRP ook expliciet aandacht moeten besteden aan hun nieuwe zorgplichten voor grondwater en hemelwater.

Naast deze directe wettelijke verplichting wordt er in toelichtingen bij de wetswijzigingen en in de parlementaire stukken een belangrijke rol toebedeeld aan het GRP in de afstemming tussen gemeente en betrokken waterschap, zowel in de rol van waterbeheerder als zuiveringsbeheerder. Essentie is dat Wvo-vergunningen voor lozingen vanuit overstorten en hemelwaterriolen op het oppervlaktewater worden vervangen door algemene regels met verwijzing naar het GRP voor de maatregelen die worden genomen en gepland om deze lozingen zoveel mogelijk te beperken. Kort door de bocht zou je kunnen zeggen dat het GRP de bestaande Wvo-vergunningen voor overstorten en lozingen vanuit hemelwaterriolen gaat vervangen. Deze directe koppeling tussen beleid en regegeving zal in de algemene regels van het toekomstige Besluit lozen buiten inrichtingen worden opgenomen, dit besluit wordt naar verwachting per 1-7-2010 van kracht.

De Wgw zegt dat, vijf jaar na het van kracht worden, het GRP moet voldoen aan het nieuwe artikel 4.22 Wm; dat is dus per 1 januari 2013. De verantwoording van de gemeentelijke lozingen van overstorten en hemelwaterriolen in het GRP is pas relevant na het van kracht worden van het Besluit lozing afvalwater buiten inrichtingen. Dat besluit zal dan ook een overgangsregeling voor de bestaande Wvo-vergunningen bevatten. Vooral het aspect dat in artikel 4.22, lid 2 onder d, wordt genoemd, “de gevolgen voor het milieu van de aanwezige voorzieningen en van de in het plan aangekondigde activiteiten”, is in dit verband relevant. In veel van de huidige GRP’s is over dit aspect weinig tot niets terug te vinden. Veelal is die informatie echter wel aanwezig, bijvoorbeeld in het basisrioleringsplan (BRP), het waterplan, of andere gemeentelijke beleidsstukken. Deze plannen of beleidstukken hebben echter geen wettelijke basis waardoor er in de wetgeving niet naar verwezen kan worden. Van belang is dat deze informatie direct gekoppeld wordt aan het GRP, of dat het GRP daarnaar verwijst. Het is op zich niet nodig dat al deze informatie daadwerkelijk in het GRP staat.

De memorie van toelichting met betrekking tot de wijziging van artikel 4.22 Wm uit de Wet gemeentelijke watertaken vindt u hier: Mtv. verbreed GRP. 

Het GRP met aanhangende en onderliggende documenten dient uiteindelijk de informatie te bevatten waarop de waterbeheerder de gemeentelijke lozingen, uit overstorten en hemelwaterriolen, concreet kan toetsen. In de voorbereidingsfase van het GRP kan een waterbeheerder een gemeente over het plan adviseren (artikel 4.23 Wm) en indien de waterbeheerder van oordeel is dat de gemeente onvoldoende tegemoet komt aan de wensen, kan de waterbeheerder zich tot de provincie wenden en om een oordeel vragen. Uiteindelijk heeft de provincie een aanwijzingsbevoegdheid ten aanzien van het GRP (artikel 4.24 Wm).

Als het Besluit lozen buiten inrichtingen van kracht is en de gemeente voldoet niet aan hetgeen in het GRP is opgenomen of het GRP geeft onvoldoende inzicht in de maatregelen die de gemeente gaat nemen dan kan het waterschap aanvullende eisen stellen middels een maatwerkvoorschrift. Voor de toetsing van de inhoud van het lozingenbeleid in het GRP (met aanhangende en onderliggende documenten) kunnen gemeente en waterkwaliteitsbeheerder bijgaande handleiding gemeentelijk beleid voor afvalwater raadplegen. 

Zie voor een nadere toelichting op de de invulling van het hemelwater- en grondwaterzorgplicht de handleiding gebiedsgericht beleid voor lozingen van hemelwater en grondwater.

Begunstigers van de stichting Rioned kunnen de leidraad Riolering downloaden van de website van Stichting Rioned. In die Leidraad Riolering zijn modules opgenomen die een hulpmiddel vormen voor het opstellen van een GRP.