Achtergrond

Op verzoek van de Tweede Kamer wordt een onderzoek uitgevoerd naar de aanwezigheid van asbest in alle Nederlandse scholen gebouwd voor 1 januari 1994. Deze informatie is op nationaal niveau niet bekend. Het is belangrijk om dat inzicht te krijgen omdat de aanwezigheid van asbest in een schoolgebouw gezondheidsrisico's voor de gebruikers met zich mee kan brengen.

Scholen zijn niet in alle gevallen op de hoogte van de aanwezigheid van asbest in een schoolgebouw. In veel gevallen weten de schoolbesturen of de gemeenten wel of er asbest in een schoolgebouw aanwezig is. Sinds 1994 zijn veel asbestinventarisaties uitgevoerd en waar nodig zijn al asbestsaneringen gedaan. Het is echter niet duidelijk of de asbestinventarisaties uit het verleden voldoen aan de eisen van 2011.

In dit project verzamelen we informatie over de ouderdom van het schoolgebouw , de aanwezigheid van asbestinventarisaties, asbest en een asbestbeheerplan. Het gaat hier hoofdzakelijk om een kwantitatief onderzoek.

De aanleiding voor het onderzoek is een discussie over de aanwezigheid van asbest in scholen die begin dit jaar in de Tweede Kamer is gevoerd en de reactie van betrokken departementen. 

Verantwoordelijkheid schoolbesturen
Schoolbesturen zijn (juridisch) eigenaar van de gebouwen. Zij zijn verantwoordelijk en aansprakelijk voor het gebruik. Schoolbesturen zijn ook verantwoordelijk voor de gezondheid en veiligheid van leerlingen, leerkrachten en ouders binnen de school. Het schoolbestuur moet dus actie ondernemen als er iets mis is met het schoolgebouw.

Het ligt anders als is gekozen voor een andere eigendomsverhouding: de eigenaar van een gebouw is dan medeverantwoordelijk. Maar het blijft de wettelijke plicht (Arbeidsomstandighedenbesluit) van werkgevers om een risico-inventarisatie en -evaluatieanalyse (een zogeheten RI&E) uit te voeren om te bepalen welke risico's er zijn in de arbeidssituatie voor de werknemers. Daarbij hoort een analyse van de risico's van asbest.

Verantwoordelijkheid gemeenten
Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de bekostiging van de bouw en het onderhoud van de buitenkant. Daarnaast zijn gemeenten verantwoordelijk voor de kosten die een gevolg zijn van constructiefouten.

Over het saneren van asbest zijn in de afgelopen jaren een aantal uitspraken gedaan. Daaruit blijkt dat de gemeente het verwijderen van asbest niet hoeft te bekostigen, tenzij door beschadiging asbestvezels vrijkomen. Deze aanvraag valt dan onder de categorie ‘constructiefout' en de volledige kosten van het verwijderen van het asbest komen voor rekening van de gemeente. Als het schoolbestuur het asbest preventief wil verwijderen zonder dat er iets is beschadigd, komen de kosten niet voor vergoeding in aanmerking.