Bouwlawaai

Bouw- en slooplawaai komen voor bij de aanleg, bouw of sloop van infrastructuur, civiele of waterbouwkundige werken en bouwwerken. Het wordt veroorzaakt door het materieel en activiteiten.

Het meest in de oogspringende eigenschap van bouwlawaai is dat het een tijdelijk verschijnsel is. Er is geen bouwlawaai als het werk is gerealiseerd. Hierdoor is de acceptatie van hoge geluidniveaus groter dan bijvoorbeeld industrielawaai.

Daarnaast wijkt het geluid vaak af van omgevingseigen bronnen en is daardoor goed herkenbaar. Dit wordt vooral veroorzaakt door het wisselend karakter in tijd en in plaats. Veelal is sprake van ‘voortschrijdend' werk.

De meest relevante bronnen zijn heien, trillen en pneumatisch hameren of beitelen. Meer bronnen zijn genoemd in de afstandstabel.

Hinder door bouwlawaai is afhankelijk van:

• het bouwmaterieel dat wordt ingezet;
• de locatie waar de bouwwerkzaamheden plaatsvinden;
• de duur van de bouwwerkzaamheden;
• het tijdstip van de bouwwerkzaamheden (dag, avond of nacht).

Aan de hand van de bouw- en sloopactiviteiten kan worden ingeschat of er kan worden voldaan aan de voorkeursgrenswaarde van 60 dB(A) uit de circulaire bouwlawaai.

Wanneer blijkt dat (mogelijk) de voorkeursgrenswaarde wordt overschreden, moet het maximaal aantal blootstellingsdagen worden bepaald. Dit vereist een grondige analyse. Hierbij is de inzet van stille technieken essentieel.

Sinds 11 november 2010 staat de circulaire bouwlawaai op de website van rijksoverheid (IenM). Deze vervangt de circulaire van 1991. Het uitgangspunt is het zo veel mogelijk voorkomen van bouw- en slooplawaai door bijvoorkeur het toepassen van stille technieken. Daarvoor is een nieuwe beoordelingswijze beschreven.

Bouwlawaai is niet altijd te voorkomen en zal in sommige gevallen tijdelijk geluidhinder veroorzaken. Met een goede, tijdige en juiste informatievoorziening aan omwonenden over de verschillende gebeurtenissen in het bouwproces, worden geluidsniveaus die hoger zijn dan de voorkeurswaarde beter geaccepteerd. Het is raadzaam meer aandacht voor de communicatie met omwonenden te vragen, naarmate de kans op geluidhinder hoger is.

Als geluidhinder niet te vermijden is, kan gekozen worden voor compensatie bij overlast die groter is dan "het normaal maatschappelijk risico". Het is echter geen algemene praktijk om de kans op hinder "af te kopen" door middel van materiële of financiële compensatie.

Alleen voor een mobiele installatie waarmee bouw- en sloopafval wordt gebroken is een eenduidig wettelijk kader met het Besluit mobiel breken bouw- en sloopafval.

Maar wat is er voor de overige bouw- en sloopactiviteiten?

Als de bouwactiviteiten zijn begonnen, moet te worden gecontroleerd of de voorwaarden worden nageleefd. Dit kan uiteraard bij aanvang of halverwege het bouwproces, of (onverhoopt) naar aanleiding van een klacht.

Als blijkt dat bij de controle de voorwaarden niet worden nageleefd èn de opdrachtgever/de aannemer geen adequate acties onderneemt om alsnog aan de voorwaarden te voldoen, moet er handhavend worden opgetreden.

Bij handhaving kan voor twee trajecten gekozen worden: het bestuurlijke traject, met dwangsommen, en het strafrechtelijke traject.

Bij het strafrechtelijke traject  wordt de controle uitgevoerd door een bevoegd toezichthouder (meestal een ambtenaar van de gemeente) in combinatie met de politie. Bij een overschrijding moet direct worden opgetreden door middel van een mondelinge waarschuwing eventueel aangevuld met een schriftelijke mededeling of een proces-verbaal bij herhaaldelijke overtredingen.

Het stilleggen van de werkzaamheden kan in gevallen van acuut gevaar. Uitzonderingen daargelaten (zie bijvoorbeeld uitspraak van de Raad van State 200410455/1) komt dat vanwege geluidsoverlast niet voor.
Uit deze uitspraak blijkt dat B&W de inzet van een bepaald werktuig mag verbieden als hierdoor schade of ernstige hinder kan ontstaan. In deze zaak leidde tot het tijdelijk stilleggen van het heiwerk tot een andere heimethode werd toegepast.

De ervaring leert dat het toepassen van stille technieken bij aanvang van het project vele malen goedkoper is dan halverwege!

Voor een goede handhaving is het belangrijk dat de controle direct plaatsvindt, vooral bij de aanvang van de werkzaamheden en niet als er bijvoorbeeld al een week is geheid. Een directe controle geeft duidelijkheid voor alle partijen en levert in een juridisch geschil een grotere kans van slagen op.