Hinder door houtkachels
Geur
Inhoud pagina: Hinder door houtkachels
Houtkachels en allesbranders worden als een belangrijke bron gezien van luchtverontreiniging en hinder. Bij een slechte verbranding komt veel fijn stof vrij en andere schadelijke stoffen. Ook blijken kachels een bron van geurhinder te zijn. Op deze pagina wordt ingegaan op de regelgeving rond houtkachels en de technische mogelijkheden de emissies te beperken.
Regelgeving houtkachels
Voor bestaande houtkachels is er geen specifieke regelgeving. Op grond van de APV kunnen situaties die overlast geven worden aangepakt. In de praktijk blijkt dit echter lastig uitvoerbaar te zijn. Voor nieuwe kachels geldt een productbeleid. Dat wil zeggen dat alleen toestellen op de markt worden gebracht die aan typekeureisen voldoen. Als een toestel aan de typekeureisen voldoet, mag de fabrikant een CE-markering aanbrengen. De typekeureisen hebben betrekking op het rendement, de veiligheidsaspecten en de koolmonoxide-emissie. De eis voor de koolmonoxide-emissie heeft als doel een goede verbranding te waarborgen. Een ouderwetse allesbrander kan niet aan deze eisen voldoen. De eisen zijn echter nu niet dusdanig streng dat deze alleen met een geavanceerde kachel kunnen worden gehaald. In het kader van de Ecodesign-richtlijn is echter in 2013 een aanzienlijke aanscherping te verwachten. Hierin komt ook een eis voor de emissie van fijn stof. Waarschijnlijk zal hierbij worden aangesloten bij de recente Duitse regelgeving. In de eerste BImSchV (Bundes Immisions Schutz Verordnung) worden ook eisen gesteld aan houtkachels bij particulieren. Om te kunnen voldoen aan de stofemissie-eis zal een stoffilter nodig zijn. In het Schornsteinfegergesetz is geregeld dat de "schoorsteenveger" de handhaving uitvoert, ook bij huishoudens.
Emissiereductie
In Duitsland wordt vooral ingezet op een elektrofilter. Hiermee zijn de eisen uit de eerste BImSchV haalbaar. Nadeel van dergelijke filters is dat ze onderhoudsgevoelig zijn. Bij een bezoek van vertegenwoordigers van VROM en Agentschap NL (Duurzame Energie Nederland en InfoMil) aan houtkachelproducent Interfocos in Bladel bleek dat ook in Nederland interessante ontwikkelingen plaatsvinden. Interfocos werkt onder meer aan de ontwikkeling van een in-situ filter van schuimkeramiek. Uit experimenten blijken de prestaties vergelijkbaar te zijn met een elektrofilter. De voordelen van een filter van schuimkeramiek zijn de lagere kostprijs en het geringere onderhoud. Verder benadrukte Interfocos dat een moderne houtkachel niet te vergelijken is met houtkachels die tien jaar geleden werden verkocht. Zo is het rendement nu veel hoger: bij een ouderwetse kachel is het rendement minder dan 50%, een moderne houtkachel kan een rendement hebben van meer dan 80%. Ter vergelijking: het rendement van een open haard is maximaal 30% en kan op koude winterdagen zelfs negatief zijn. Verder is ook de stofuitstoot van een moderne houtkachel factoren lager. Uit onderzoek in opdracht van AgentschapNL blijkt dat het aandeel duurzame energie door houtstook kan groeien en de uitstoot kan afnemen als oude kachels en open haarden worden vervangen door moderne kachels. De techniek is er, nu moet het alleen nog worden toegepast. Hiervoor is een gericht programma nodig in combinatie met goede voorlichting aan de gebruikers.
Voor kleinere ketels, kachels, branders e.d. zijn diverse soorten typekeuringen van toepassing. Hieronder wordt ingegaan op de meest voorkomende.
CE-markering
Een CE-markering kan worden aangetroffen op de meest uiteenlopende producten. Met het teken geeft de fabrikant of de importeur (bij invoer van buiten de Europese Unie) aan dat het product voldoet aan de essentiële vereisten op het gebied van veiligheid, gezondheid en milieu van de betreffende richtlijn(en). De VWA (Voedsel en Waren Autoriteit) houdt hier toezicht op.
Bij de diverse soorten verbrandingsinstallaties is het aanbrengen van de CE markering de verantwoordelijkheid van de fabrikant. Onderdeel van de procedure voor het aanbrengen van de CE-markering is het verrichten van een initiële typekeuring door een zogenaamde notified body. Dit is een door overheid aangewezen laboratorium dat in heel Europa wordt erkend voor de uitvoering van specifieke keuringen. Op de Nando-website (New Approach Notified and Designated Organisations) is te vinden welke laboratoria erkend zijn voor de uitvoering van keuringen. De fabrikant moet daarnaast nog zorgen voor ondermeer een kwaliteitsborgingssysteem, zodat hij steeds dezelfde toestellen blijft maken. Aan CE zijn Europese normen (EN-normen) gekoppeld, welke is afhankelijk van het type toestel. In de EN-normen worden de methoden omschreven waarmee gecontroleerd wordt of aan de gestelde eisen wordt voldaan De gestelde eisen hebben met name betrekking op de veiligheid van het toestel bij het gebruik. De EN-normen stellen verder eisen aan het rendement en soms aan de emissies. In de toekomst zullen via de zogenaamde Ecodesign-richtlijn wel verdere eisen aan de emissies worden gesteld.
Gas en Olie
Gas- en oliegestookte ketels mogen alleen op de markt worden gebracht wanneer deze voorzien van een CE-markering en voldoen aan het "Besluit typekeuring verwarmingstoestellen luchtverontreiniging stikstofoxiden". De verplichting ten aanzien van de CE-markering heeft ondermeer zijn grondslag in Richtlijn rendementseisen cv-ketels (92/42/EEG). Voor gasgestookte ketels is ook de Europese Gastoestellenrichtlijn (Gasappliance Directive 90/396/EEG) van toepassing. Deze laatste richtlijn is in Nederland geïmplementeerd in het Besluit Gastoestellen. Het Besluit Gastoestellen maakt onderdeel uit van de Warenwet. Het besluit, dat in werking trad op 1 januari 1996, bevat essentiële eisen op het gebied van veiligheid en het energieverbruik van stooktoestellen en hun toebehoren zoals beveiligings-, controle- en regelapparatuur en onderdelen.
In het "Besluit typekeuring verwarmingstoestellen luchtverontreiniging stikstofoxiden" zijn NOx-normen opgenomen voor diverse typen verbrandingsinstallaties met een thermisch vermogen kleiner dan 900 kW met gasvormige en vloeibare brandstoffen, waaronder ook cv-ketels. Met de inwerkingtreding van het BEMS (per 1 april 2010) is deze typekeur vervallen, de emissie-eisen zijn echter wel van kracht gebleven.
Vaste brandstof
Toestellen gestookt op een vaste brandstof, waaronder hout, dienen eveneens te zijn voorzien van een CE-markering. De verplichting voor het aanbrengen van de CE-markering komt voort uit de Construction Products Directive 89/106/EEC (CPD) (Richtlijn Bouwproducten (RBP)).
Voor kleine (particuliere, tot 50 kW) met de hand gestookte vaste brandstoftoestellen worden gekeurd via de EN 13240 en EN 13229. Voor toestellen met een continue brandstof toevoer geldt de EN 12809, voor toestellen met een warmtebuffer de EN 15250. Voor grotere toestellen geldt weer een andere EN-norm de EN 303-5 (tot 300 kW).
Tot 2004 gold voor kleine houtkachels het besluit typekeuring houtkachels (Besluit typekeuring houtkachels luchtverontreiniging koolstofmonoxide), Er is wel wat spraakverwarring in den lande; ondanks dat dit besluit niet meer van toepassing is, is er nog wel een verplichte typekeuring. Deze typekeuring is echter gebaseerd op Europese regelgeving.
