Buisleidingen

Ontwerp-Besluit EV buisleidingen

Op 28 augustus 2009 is het ontwerp-Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb) gepubliceerd met bijbehorende aanbiedingsbrief. Het ontwerpbesluit is gebaseerd op de Wet milieubeheer (artikelen 5.1 lid 1, 5.2 lid 1, 5.3 lid 1 en 2 en 9.2.2.1) en de Wet ruimtelijke ordening (artikelen 3.37 en 4.3 lid 1 en 2). Het Bevb regelt onder andere welke veiligheidsafstanden moeten worden aangehouden rond buisleidingen met gevaarlijke stoffen. De normsteling is in lijn met het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi). In juni 2009 heeft minister Cramer het ontwerp-besluit in een brief aan de Tweede Kamer aangekondigd en toegelicht. Naar aanleiding van dat ontwerp-Bevb zijn in november 2009 de kamervragen beantwoord. De uitkomst van gesprekken met de Gasunie en het Havenbedrijf Rotterdam is toegelicht aan de Tweede Kamer. Het ontwerp-Bevb is ter beoordeling aangeboden aan de Raad van State. Naar verwachting zal het rond de zomer van 2010 aan de Tweede Kamer worden aangeboden en begin 2011 in werking treden.

Uit de beantwoording van de kamervragen blijkt onder andere dat er geen saneringsregeling komt, het RIVM onderzoekt hoeveel kilometer buisleiding momenteel niet voldoet en de buisleidingen binnen 5 jaar na inwerking treding van het besluit correct in bestemmingsplannen moeten staan. De VROM Inspectie ziet toe op de doorwerking in bestemmingsplannen en samen met het Staatstoezicht op de Mijnen zal de VROM Inspectie het naleefgedrag van buisleidingexploitanten onderzoeken.

Concept-Handreiking Buisleidingen in bestemmingsplannen

VROM heeft de handreiking Buisleidingen in bestemmingsplannen (pdf, 1,3 MB) in concept voorgepubliceerd. Het betreft een concept, omdat het Bevb nog kan worden aangepast na het advies van de Raad van State. De handreiking geeft praktische informatie en voorbeelden hoe buisleidingen in bestemmingsplannen opgenomen kunnen worden. Maar de inhoud kan dus nog wijzigen. Zie ook de website van VROM.

Advies aan gemeenten en provincies

De verwachting is dat het nieuwe besluit in 2011 in werking zal treden. Op 22 september 2009 stuurde minister Cramer een brief aan gemeenten en provincies, waarin zij adviseert om bij ruimtelijke plannen al zoveel mogelijk rekening te houden met de normen uit het ontwerp-Besluit. Dit past binnen 'een goede ruimtelijke ordening'. De oude circulaires Zonering langs hogedruk aardgastransportleidingen (1984) en Bekendmaking van beleid ten behoeve van de zonering langs transportleidingen voor brandbare vloeistoffen van de K1-, K2-, K3 categorie (1991) bevatten beide de mogelijkheid om af te wijken van daarin vermelde afstanden: voor aardgasleidingen is dat geregeld in hoofdstuk 5.4 en voor brandbare vloeistoffen in hoofdstuk IV onder 1.1. In bestaande situaties waar  anticiperen op het ontwerp-Besluit tot knelpunten leidt, kunnen de oude circulaires nog worden gebruikt. In november 2010 organiseert VROM vier informatiebijeenkomsten over buisleidingen voor gemeenten en provincies.

Nieuwe veiligheidsafstanden

Net als bij het Bevi, zullen de risicoafstanden en rekenmethodiek die volgen uit het Besluit externe veiligheid buisleidingen worden opgenomen ineen regeling. Deze regeling is nog niet gepubliceert.

Daarom adviseert VROM in de brief  over transportleidingen met brandbare vloeistoffen (aug 2008) om voor standaard buisleidingen met aardolieproducten (crude, olie, nafta, enz) de afstanden aan te houden uit het RIVM rapport Risicoafstanden voor buisleidingen met brandbare vloeistoffen K1K2K3 (aug 2008). Voor afwijkende gevallen en andere brandbare chemische vloeistoffen kan worden gerekend met Safeti Professional, volgens de methodiek uit het RIVM rapport.

Hogedruk aardgas

Voor hogedruk aardgasleidingen is vanaf 1 mei het rekenpakket CAROLA beschikbaar voor het berekenen van de externe veiligheidsrisico's van ondergrondse hogedruk aardgastransportleidingen.Het nieuwe rekenpakket voor de externe veiligheidsrisico's van ondergrondse hogedruk aardgasleidingen voor bevoegd gezag, adviesbureaus, leidingeigenaren en leidingexploitanten is CAROLA. Dat staat voor: Computer Applicatie voor Risicoberekeningen aan Ondergrondse Leidingen met Aardgas. Het is gebaseerd op een rekenmethodiek die is ontwikkeld door de Gasunie en het RIVM. Het RIVM geeft informatie en voorlichtingsbijeenkomsten over CAROLA en zal de verspreding van dit rekenpakket in Nederland verzorgen. Ook kan bij de Gasunie een risicoberekening worden opgevraagd waarin de nieuwste inzichten zijn verwerkt. Hou er rekening mee dat het enige tijd kan duren voordat de resultaten van die berekening bekend zijn. Meer informatie staat in de toelichting van het RIVM. In gevallen waar de uitkomst tot een nieuw knelpunt leidt en een acuut probleem ontstaat bij de besluitvorming, kan contact worden gezocht met de VROM Inspectie.

Structuurvisie buisleidingen

Het Structuurschema Buisleidingen uit 1985 wordt opgevolgd door de Structuurvisie buisleidingen. Deze bevat een lange termijnvisie op het buisleidingtransport van gevaarlijke stoffen (gas, olie, chemicaliën en CO2), zoals de reservering van ruimte voor toekomstige buisleidingen. VROM heeft een concept-visiekaart ontwikkeld met de hoofdverbindingen die van nationaal belang zijn. In januari 2009 zijn voorlichtingsbijeenkomsten gehouden voor RO-medewerkers van provincies en gemeenten. Daar is o.a. gesproken over het Nieuwland onderzoek naar de ruimtelijke mogelijkheden voor nieuwe leidingen en de rol- en taakverdeling tussen de overheden bij de ruimtelijke doorwerking. Op grond van de uitkomsten van overleg met de betrokken partners (overheden, bedrijfsleven) zal de visiekaart verder worden aangepast. Op basis van de hoofdlijnen uit de Structuurvisie kunnen provincies en gemeenten het exacte buisleidingtracé bepalen. Uitgangspunt daarbij is zoveel mogelijk bundeling met bestaande buisleiding(-stroken).

Concernloket

Het Concernloket is een overheidsloket en werkt op het gebied van ruimtelijke ordening, vergunningen en toezicht. Het maakt de werkzaamheden voor ambtenaren die met grote concerns te maken hebben efficiënter en makkelijker. Het concern ondervindt hierdoor minder regeldruk en administratieve lasten. De medewerkers van Concernloket signaleren knelpunten, lossen deze op en leggen die vast in standaarden of landelijk toepasbare afspraken. Deze standaarden en afspraken stelt Concernloket beschikbaar via http://www.concernloket.nl/. Het Concernloket werkt al als intermediair tussen overheidsinstanties en Gasunie, maar het is de bedoeling om in 2009 het concernloket op te schalen naar heel Nederland.  Hierbij zijn vertegenwoordigers betrokken van o.a. VNG, IPO, UvW, VROM, V&W, Brandweer, VNO-NCW, Gasunie. Inmiddels zijn ook andere concerns bezig met een concernbenadering, zoals ProRail en Vitens.

Samen voor de buis

Er is een interdepartementale taskforce ingesteld die zich onder leiding van VROM bezig houdt met onder meer het beheer en toezicht op buisleidingen, veiligheid, registratie van essentiële gegevens, risicozonering en de doorwerking in ruimtelijke plannen. De instelling van de taskforce was een reactie van het kabinet op het rapport van de commissie-Enthoven over de verantwoordelijkheden in het buisleidingenbeleid, getiteld 'Samen voor de buis'. In navolging daarvan zal de Structuurvisie de reservering van de leidingstroken in bestemmingsplannen regelen en de bijbehorende voorschriften worden opgenomen in het Besluit ruimte of het Besluit externe veiligheid buisleidingen.

Voorlichtingsbijeenkomsten 2007

Infomil organiseerde in 2007 in opdracht van VROM voorlichtingsbijeenkomsten over buisleidingen voor milieumedewerkers en medewerkers ruimtelijke ordening van gemeenten, regionale milieudiensten en provincies. De vragen die tijdens deze bijeenkomsten werden gesteld, zijn gebundeld in het document Vragen en antwoorden over buisleidingen. Zie voor meer informatie de presentaties van deze voorlichtingsbijeenkomsten: presentatie VROM en de presentatie van de Gasunie.

Meer informatie

• VROM website met algemene informatie over buisleidingen.
• Informatieblad Kennistafel buisleidingen (mei 2007). 
• Relevant website, kennistafel buisleidingen met faq's, casus en tips.
• Relevant website, thema buisleidingen met praktijkvoorbeelden en achtergrondinformatie.
• VROM brief buisleidingen (feb 2007).
• Informatieblad buisleidingen (mrt 2007).