Werkblad Advies brandweer
Veiligheid
Inhoud pagina: Werkblad Advies brandweer
Dit werkblad is van toepassing op het afstemmingsproces tussen het bestuur van de veiligheidsregio of de brandweer en de vergunningverlener. Het afstemmingsproces moet resulteren in een goed advies van de brandweer. De vergunningverlener is voor een aantal typen inrichtingen verplicht advies in te winnen bij het bestuur van de veiligeidsregio c.q. de brandweer. In de wet is voor dit soort adviezen aangegeven over welke onderwerpen het advies van de brandweer mag gaan(bijvoorbeeld groepsrisico, zelfredzaamheid en rampenbestrijding bij Bevi).
In de overige situaties geldt geen wettelijke verplichting, maar kan het, afhankelijk van de situatie, handig zijn om af te stemmen met de brandweer over brandpreventieve voorzieningen. Hier gaat het om een zogenaamd wenselijk advies. Voor inrichtingen waarvoor een wettelijk advies wordt gevraagd bij de (regionale)brandweer, kan het ook nuttig zijn om tevens een advies over brandpreventie te vragen bij de lokale brandweer.
De aan te houden veiligheidsafstanden bij gevaarlijke stoffen zijn meestal gebaseerd op een risicobeoordeling (kans maal effect). De 'normen' die hierbij gebruikt worden zijn dan het plaatsgebonden risico en groepsrisico. Bij beide gaat het dan om de dodelijke slachtoffers. Bij ontplofbare stoffen (munitie, vuurwerk, overige ontplofbare stoffen) wordt uitgegaan van effectafstanden. In zeer beperkte situaties (bijvoorbeeld de afstanden van bovengrondse opslag van propaan in opslagtanks die vallen onder het Activiteitenbesluit) zijn de aan te houden afstanden gebaseerd op een combinatie van risico en effect. De brandweer is vooral geinteresseerd in het aantal gewonden. Bij het groepsrisico speelt de zelfredzaamheid en hulpverlening een grote rol. Ook bij inrichtingen niet onder het Bevi vallen, is het belangrijk dat er afstemming is tussen de vergunningverlener en de brandweer om te bepalen welke maatregelen in de omgevingsvergunning worden vastlegt. De nadruk zal bij deze bedrijven liggen op het voorkomen van onnodige milieuschade, bijvoorbeeld als gevolg van toxische verbrandingsproducten.
Wettelijk verplicht verzoek om advies
Het bevoegde gezag moet het bestuur van de veiligheidsregio (de brandweer) om advies vragen in de volgende situaties:
- inrichtingen die onder het Bevi vallen (Bevi, art. 12): bij aanvraag om omgevingsvergunning voor de activiteit milieu en waarbij het groepsrisico moet worden verantwoord en bij ruimtelijke besluiten (bijvoorbeeld een bestemmingsplan)
- inrichtingen die onder het Vuurwerkbesluit vallen ((Bor, artikel 6.3, derde lid)
- inrichtingen waar ontplofbare stoffen, preparaten of producten worden vervaardigd, bewerkt, verwerkt, verpakt of herverpakt, opgeslagen of overgeslagen (Bor, artikel 6.3, eerste lid, onder a)
- inrichtingen waar met vuurwapens wordt geschoten of met ontvlambare of ontplofbare voorwerpen wordt geworpen (Bor, artikel 6.3, eerste lid, onder a)
- als een milieu-effectrapportage moet worden beoordeeld
De Veiligheidsregio is geen wettelijk adviseur voor inrichtingen die onder het Brzo vallen. Wel wordt aanbevolen om goed contact te onderhouden met de veiligheidsregio voor dergelijke inrichtingen. Het bevoegde gezag moet de aanvraag om vergunning (met het VR) naar de veiligheidsregio sturen. Op grond van artikel 20 van het Brzo kan de veiligheidsregio, naar aanleiding van de beoordeling van het VR, het bevoegd gezag verzoeken de vergunning aan te passen. Op grond van het Bevi is de veiligheidsregio wel adviseur voor het groepsrisico. In paragraaf 3.2 van de Handreiking brandweeradvisering Wet milieubeheer (NVBR) is meer informatie opgenomen over de rol van de brandweer. Zie ook het werkblad Brzo.
Verder moet het bevoegde gezag het bestuur van de betrokken veiligheidsregio informeren over de (resultaten van de) risicoanalyse bij laboratoria, dierverblijven, opslagruimten of kassen waar genetisch gemodificeerde organismen worden ontwikkeld (Bor, artikel 6.16)
Het bestuur van de veiligheidsregio is niet verplicht om een advies uit te brengen. We adviseren hen om wel van de adviesmogelijkheid gebruik te maken. Dit advies komt de kwaliteit en volledigheid van de onderbouwing en afweging van een bestuurlijk besluit nadrukkelijk ten goede. Voor de advisering over inrichtingen die onder het Bevi vallen kan de brandweer gebruik maken van Handreiking Verantwoording brandweeradvisering externe veiligheid (IPO 08).
Niet wettelijke verplicht verzoek om advies
Naast de wettelijke verplichte adviezen kan de veiligheidsregio ook adviseren over brandpreventie bij andere situaties. Veel veiligheidsregio's hebben de taak opgedragen gekregen voor de feitelijke uitvoering van de aan burgemeester en wethouders opgedragen zorgplicht met betrekking tot het voorkomen, beperken en bestrijden van brand, het beperken van brandgevaar, het voorkomen en beperken van ongevallen bij brand en al hetgeen daarmee verband houdt. Verder heeft de veiligheidsregio op grond van artikel 25, lid 1, onder e van de Wet veiligheidsregio's de taak om overheden en andere organisaties te adviseren over onder andere brandpreventie . De advisering door de veiligheidsregio bij de beoordeling voor een aanvraag voor een omgevingsvergunning is daarom indirect wettelijk geregeld.
Het bestuur van de veiligheidsregio kan de adviestaak neerleggen bij de regionale commandant. Dit doet zij door gebruik te maken van een mandateringsbesluit. Ter ondersteuning van de adviserende taak van de veiligheidsregio is de Handreiking Brandweeradvisering Wet milieubeheer van de NVBR beschikbaar. Deze publicatie is bij uitstek bedoeld voor medewerkers van de veiligheidsregio of brandweer.
De veiligheidsregio adviseert met kennis vanuit de hele veiligheidsketen. De ervaringen die zijn opgedaan tijdens de bestrijding van (milieu)incidenten, wordt bij de advisering gebruikt. De veiligheidsketen blijft hierdoor gesloten en de geleerde lessen gaan minder snel verloren. In onderstaande tabel zijn de mogelijke adviestaken samengevat.
| Soort advies | Wettelijk | Wenselijk (brandpreventie) |
| Bevi | X | X |
| BRZO | X | X |
| Ontplofbare stoffen | X | X |
| Vuurwerk | X | X |
| Gebruik vuurwapens | X | X |
| Overig |
| X |
Belangrijkste wet- en regelgeving
De Veiligheidsregio is naast haar adviserende rol voor omgevingsvergunningen ook betrokken bij de uitvoering van de Wet rampenbestrijding en de Wet veiligheidsregio's (en daaraan gerelateerde besluiten zoals het Besluit Veiligheidsregio's).
Informatiebronnen
Algemene informatiebronnen die de brandweer kan gebruiken bij de advisering zijn:
- Handboek milieuvergunningen, hoofdstuk aspect (brand)veiligheid (Kluwer)
- Brandbeveiligingsconcept Industriegebouwen (BZK)
- Brandbeveiligingsconcept Beheersbaarheid van brand (BZK)
- Handreiking Brandweeradvisering Wet milieubeheer (NVBR)
Stap 1: vooroverleg en informatieverstrekking
Betrek zowel de lokale brandweer als het bestuur van de regionale brandweer in een zo vroeg mogelijk stadium bij de vergunningprocedure, in ieder geval bij het vooroverleg. De lokale brandweer adviseert voornamelijk over de (klassieke) brandpreventie. Het bestuur van de regionale brandweer geeft voornamelijk invulling aan de wetttelijke adviestaken. Het advies van de regionale brandweer heeft bij pro-actie, preventie en preparatie een groot raakvlak met het advies van de lokale brandweer. Afstemming tussen beiden organisaties is noodzakelijk.
VR-plichtige bedrijven
De brandweer is actief betrokken bij het overleg over het veiligheidsrapport en het opstellen van het oordeel over het veiligheidsrapport. Het Besluit rampbestrijdingsplannen inrichtingen bepaalt dat voor VR-plichtige bedrijven door de burgemeester een rampbestrijdingsplan moet worden opgesteld ingevolge de Wet Rampen en zware ongevallen. De taken van burgemeester (en wethouders) in deze zijn veelal overgedragen aan het bestuur van de regionale brandweer. In alle gevallen heeft de brandweer hierin een belangrijke adviserende taak.
Advies waarvoor geen wettelijke verplichting voor advisering geldt
Betrek de lokale brandweer als er vragen zijn over brandveiligheid, om te klankborden en/of ten behoeve van de uitwisseling van informatie. Het voordeel van het onderlinge contact is dat de brandweer (preventief) is geinformeerd over de specifieke situatie bij een bedrijf.
Aspecten waarover advies kan worden gevraagd
- Vuurbelasting (en brandoverslag)
- Brandpreventieve voorzieningen
- Terreinindeling
- Bouwkundige maatregelen
- LOD's
- Effectafstand
- Domino-effecten
- Brandveilig gebruik
- Bereikbaarheid
- Opstelplaatsen hulpverleningsvoertuigen
- Hulpverleningscapaciteit
- Bluswatervoorziening/situering bluswaterkranen
- Opkomsttijd
- Ontruimingsplan
- Bedrijfshulpverlening
- Opleiden en oefenen hulpverleningsdiensten
- Hulpbehoefte
- Materiaal hulpverleningsdiensten
- Bedrijfsbrandweer
- (Bedrijfs)noodplan of handelswijzen in geval van incidenten/ongevallen/calamiteiten
- Rampbestrijdingsscenario's/mogelijkheden voor rampbeperking en rampbestrijding
- Blussen of niet blussen (zie het onderstaande kader)
- Beoordeling van mate van zelfredzaamheid
- Voorlichting
- Oefening inrichting.
Blussen of niet blussen?
Kan op basis van gegevens van de aanvraag om een omgevingsvergunning informatie worden vastgesteld of het gecontroleerd laten uitbranden een positiever effect oplevert dan het blussen van een brand? Een dergelijke afweging kan in een vroeg stadium al leiden tot een specifieke voorbereiding op incidenten of het treffen van maatregelen en voorzieningen.
Uitgevoerde risicostudies
Informeer bij het bedrijf naar recent uitgevoerde risicostudies (bijvoorbeeld MCA, HAZOP) of effectstudies en bespreek deze ook met de brandweer.
Ongelukken uit het verleden en genomen maatregelen
Informeer bij het bedrijf naar ongelukken die zich in het verleden hebben voorgedaan en naar de genomen maatregelen.
Stap 2: beoordelen van vergunbaarheid: aanvaardbaarheid van risico's
Verantwoording groepsrisico
Vraag de regionale brandweer om advies bij de verantwoording van het groepsrisico. Hiermee worden de risico's en de mogelijke gevolgen inzichtelijk gemaakt. Verder kan zij maatregelen adviseren om de risico's te verlagen. Voor de omgeving betekent dit met name maatregelen ter verhoging van de zelfredzaamheid. Deze maatregelen kunnen overigens niet in de milieuvergunning worden geborgd, maar moeten elders in de gemeentelijke organisatie worden vastgelegd. Voor de inrichting gaat het meestal om bronmaatregelen en maatregelen ter verbetering van de rampenbestrijding. Zie verder ook het werkblad ‘verantwoording groepsrisico' (in voorbereiding).
Stap 3: beoordeling van vergunbaarheid door toetsing van voorzieningen en maatregelen
Vraag de brandweer om aanvullende maatregelen- en voorzieningen vast te stellen/te beoordelen indien het aanwezige en/of voorgestelde maatregelen- en voorzieningenniveau afwijkt van het gestelde maatregelen- en voorzieningenniveau in de van toepassing zijnde richtlijnen. De maatregelen- en voorzieningen dienen een vergelijkbaar beschermingsniveau te geven als:
- Het maatregelen- en voorzieningenniveau in de PGS publicaties
- De afstanden tot objecten binnen de inrichting die zijn opgenomen in de PGS publicaties
Effectreducerende maatregelen
Bij het bepalen van maatregelen die getroffen zouden kunnen worden om effecten te reduceren kan worden aangesloten op de in het Brandbeveiligingsconcept Industriegebouwen (BZK)
Brandveiligheidseisen aan een gebouw
Eisen waaraan een gebouw moet voldoen zijn opgenomen in het Bouwbesluit (o.a. aantal minuten WBDBO).
Stap 4: formuleren van de considerans en de voorschriften
Algemeen
Neem in de considerans het advies van de brandweer op en beschrijf hoe u daar mee bent omgegaan. Besteed hierbij aandacht aan:
- effecten en de restrisico's
- afweging tot oplegging van veiligheidsverhogende (bron)maatregelen en de effecten hiervan
- afweging over wel/geen acceptatie van effecten en restrisico's in relatie met repressieve maatregelen
Wettelijke advisering regionale brandweer bij Bevi-inrichtingen
Zend binnen de wettelijk daarvoor gestelde termijn de ontwerpvergunning naar de wettelijke adviseurs, waaronder het bestuur van de regionale brandweer. U ontvangt binnen zes weken na de dag waarop het ontwerp ter inzage is gelegd het advies van het bestuur van de regionale brandweer. Het advies van de regionale brandweer vormt een van de bouwstenen van de bestuurlijke afweging bij de verantwoording van het groepsrisico.
Voor niet-categoriale Bevi-inrichtingen dient u ook de QRA met de ontwerpvergunning mee te zenden. De regionale brandweer kan de QRA toetsen op de juistheid van de uitgangspunten en ook beoordelen of de scenario's juist zijn. Verder kan zij bronmaatregelen en effectreducerende maatregelen aangeven.
