Oplosmiddelenbesluit

Voor type C, IPPC én type B inrichtingen

Het Oplosmiddelenbesluit is van toepassing op vergunningplichtige (type C en IPPC) inrichtingen waar een of meer activiteiten plaatsvinden uit bijlage I van het besluit, met een VOS-verbruik hoger dan de drempel uit bijlage IIa van het besluit (zie tabel werkingssfeer Oplosmiddelenbesluit).

Het Oplosmiddelenbesluit kan ook voor type B inrichtingen rechtstreeks gelden, indien dit voor een activiteit als zodanig in het Activiteitenbesluit is aangegeven. Er geldt voor die gevallen dan een vrijstelling van de VOS-voorschriften in hoofdstuk 4 van het Activiteitenbesluit. Zie hiervoor de pagina Direct werkende regels naast het Activiteitenbesluit. Voor type B textielreinigingsbedrijven geldt dat daarvoor alle eisen in het Activiteitenbesluit staan, en het Oplosmiddelenbesluit alleen nog van toepassing is op vergunningplichtige, type C textielreinigingsbedrijven.

Hoe en wanneer voldoen

In het Oplosmiddelenbesluit staan per activiteit eisen waaraan een bedrijf moet voldoen (zie tabellen grenswaarden). Een bedrijf kan zelf kiezen hoe het voldoet aan het besluit. VOS-emissie kan worden gereduceerd door het nemen van bronmaatregelen of het toepassen van nageschakelde technieken. Zowel nieuwe als bestaande bedrijven moeten per direct aan de eisen van het Oplosmiddelenbesluit voldoen. Dit moeten ze met een oplosmiddelenboekhouding aantonen. 

De voorschriften uit het Oplosmiddelenbesluit hebben directe werking en hoeven daarom niet in de vergunning te worden vastgelegd. Wel is het aan te raden om in de considerans van de vergunning te vermelden dat het besluit van toepassing is. Wanneer een bedrijf een nageschakelde techniek toepast om aan het besluit te voldoen, moet de meetmethode worden bepaald volgens hoofdstuk 3.7 van de NeR.  

Keuzeschema handhaving Oplosmiddelenbesluit

Met dit online Keuzeschema (herzien januari 2008) bepaalt u stap voor stap of het Oplosmiddelenbesluit van toepassing is, op welke wijze aan het besluit kan worden voldaan en hoe dit moet worden aangetoond. Het keuzeschema is de elektronische versie van het Praktijkblad handhaving Oplosmiddelenbesluit. Het bevat daarnaast de juridische definities van de activiteiten die onder het besluit vallen en actuele toelichtingen op deze activiteiten. Het keuzeschema werkt hetzelfde als de Wetswegwijzer VOS.

Praktijkblad handhaving Oplosmiddelenbesluit (pdf)

Het praktijkblad (augustus 2007) biedt handhavers ondersteuning bij de controle van de oplosmiddelenboekhouding. Het bestaat uit een checklist met zes stappen, een uitgebreide toelichting bij elke stap en een tabel. De tabel geeft een overzicht van de activiteiten met alle relevante drempels en grenswaarden. Het praktijkblad is beknopter dan het informatieblad en is vanwege de checklist handig om te gebruiken tijdens handhavingcontroles.

Informatieblad Oplosmiddelenbesluit (pdf)

In het Informatieblad Oplosmiddelenbesluit (herzien mei 2005, met inlegvel april 2009) is beschreven hoe het Oplosmiddelenbesluit werkt, voor welke bedrijven het geldt, aan welke eisen een bedrijf moet voldoen, op welke manier een bedrijf aan het besluit kan voldoen, hoe dat moet worden aangetoond enzovoort.

De informatie in het Informatieblad is grotendeels verwerkt in het online keuzeschema en het Praktijkblad handhaving. Wel geeft het informatieblad meer informatie over het meten van emissies in hoofdstuk 3 en geeft het voorbeelden in de hoofdstukken over de vier regimes. Afhankelijk van de wijze waarop het bedrijf aan het besluit gaat voldoen (zie Keuzeschema) leest u het van toepassing zijnde Regime met bijbehorend voorbeeld.

Voor het beoordelen van oplosmiddelenboekhoudingen kunt u het beste het Praktijkblad handhaving oplosmiddelenbesluit gebruiken, eventueel in combinatie met hoofdstuk 2 van het Informatieblad. Hieronder kunt u het Informatieblad per hoofdstuk downloaden.

Toelichting	zie Keuzeschema of Toelichting activiteiten en relatie met wetgeving (geactualiseerd april 2009)
Hoofdstuk 1	Oplosmiddelenbesluit
Hoofdstuk 2	Oplosmiddelenboekhouding
Hoofdstuk 3	Meten en controleren
Regime 1	Reductieprogramma
Regime 2	Toetsing aan emissiegrenswaarden voor afgassen en diffuse emissies
Regime 3	Toetsing aan totale emissiegrenswaarden als percentage van de oplosmiddelinput
Regime 4	Toetsing aan totale emissiegrenswaarden per hoeveelheid product

Presentaties en casussen

Onderstaande presentaties en casussen van workshops over het Oplosmiddelenbesluit kunnen u helpen bij het toepassen van de voorschriften in deze besluiten. Belangrijke hulpmiddelen hierbij zijn het Keuzeschema  en het Praktijkblad handhaving Oplosmiddelenbesluit.

• Presentatie Handhaving Oplosmiddelenbesluit (2008)
  Doelgroep van deze presentatie zijn handhavers en vergunningverleners van gemeenten en provincies met ervaring op het gebied van luchtemissies en enige kennis van het Oplosmiddelenbesluit. De werkingssfeer van het besluit komt hierin niet uitgebreid aan bod.
• Casus meubelbedrijf met uitwerking (2008), behorend bij deze presentatie 
• Casus en uitwerking combinatie van activiteiten bij drukkerij (2005)
• Casus nageschakelde technieken bij coaten met uitwerking (2002)

Implementatie in Nederland

Het Oplosmiddelenbesluit heet voluit het Besluit houdende regels inzake het beperken van de emissie van vluchtige organische stoffen bij het gebruik van organische oplosmiddelen milieubeheer en is op 1 april 2001 van kracht geworden (Staatsblad 2001, 161). Hiermee heeft Nederland de Europese Oplosmiddelenrichtlijn (99/13/EG) geïmplementeerd in nationale wetgeving. 

Naast het Oplosmiddelenbesluit is in de Staatscourant van 9 augustus 2001 de Regeling oplosmiddelenboekhouding en metingen VOS-emissies gepubliceerd. Dit is een verdere uitwerking van het Oplosmiddelenbesluit die vooral ingaat op het meten en controleren van emissies en eisen stelt aan het gebruik van een oplosmiddelenboekhouding. Daarnaast is de Regeling aanduiding NeR gepubliceerd in de Staatscourant van 9 augustus 2001.