Richtlijnen voor sancties
Handhaving
Inhoud pagina: Richtlijnen voor sancties
Vraag
Zijn er richtlijnen aan de hand waarvan kan worden bepaald welke bestuursrechtelijke sancties in welke situatie moeten worden opgelegd?
Antwoord
Er zijn geen algemene richtlijnen aan de hand waarvan kan worden bepaald welke sanctie in een bepaalde situatie het meest geschikt is. Wel is het uiteraard zo dat de verschillende soorten sancties in het leven zijn geroepen voor verschillende situaties.
Onder bestuursdwang wordt verstaan: het feitelijk handelen door of vanwege een bestuursorgaan optreden tegen hetgeen in strijd met bij of krachtens enig wettelijk voorschrift gestelde verplichting is gedaan, gehouden op nagelaten (zie artikel 5:21 van de Awb). Doel is derhalve een einde maken aan de met de wet strijdige situatie zodat er (weer) een situatie ontstaat die in overeenstemming is met de wet. Bestuursdwang is een geschikte sanctie wanneer het bestuursorgaan beëindiging van een illegale situatie wil forceren. Denk daarbij aan (urgente) situaties waarin direct ingrijpen, gelet op het milieubelang, geboden is.
De dwangsom is een geschikte sanctie voor gevallen waarin het bestuursorgaan een herhaling van steeds terugkerende overtredingen of een zeer reële dreiging van overtredingen in de toekomst wil voorkomen, is. Een belangrijke voorwaarde daarbij is dat het milieubelang zich niet verzet tegen het opleggen van een dwangsom (art. 5:32, derde lid, Awb).
Het intrekken van de vergunning wordt als een (te) zware sanctie beschouwd; immers, de inrichtinghouder mag zijn activiteiten niet meer uitoefenen. Het is een sanctie waarvan slechts in extreme situaties gebruik zal worden gemaakt. Anderzijds is het een ‘papieren sanctie’ waarmee nog geen daadwerkelijk einde wordt gemaakt aan de overtredingen. Vaak zal na de intrekking nog door middel van bestuursdwang een werkelijk einde moeten worden gemaakt aan de illegale situatie.
Bij de rechter staat voorop dat het bestuur handhaaft volgens een (vooraf) vastgesteld sanctiebeleid en dat het beleid consequent wordt uitgevoerd. Er zijn wel wat voorbeelden opgesteld en beschikbaar via het dossier professionalisering: praktijkvoorbeelden op www.Lim-info.nl. Het Zakboek handhaving milieuwetgeving bevat ook een leidraad dwangsombedragen en begunstigingstermijnen.
