Geldt een 8.19-melding bij een onterechte acceptatie?

Ja, deze verklaring op de 8.19-melding heeft formele rechtskracht (mits uiteraard geen bezwaar- en beroepsprocedure door derden is aangespannen). Maar er doet zich hier echter een merkwaardige situatie voor. Bijvoorbeeld: een bedrijf meldt een wijziging buiten de milieuruimte die de vergunning biedt en deze 8.19-melding wordt geaccepteerd. Niemand gaat in beroep en de verklaring wordt rechtsgeldig. Waarmee er buitenwettelijk een stuk aan de vergunning is toegevoegd. Wanneer het bedrijf echter conform die 8.19-melding handelt, kan het bevoegd gezag handhaven op overtreding van de vergunning.

In het systeem van de Wm is namelijk de vergunning en de daarbij bepaalde milieuruimte het uitgangspunt voor handhaving. Een 8.19-melding maakt nooit onderdeel uit van de vergunning.

Zo oordeelt de Afdeling in haar uitspraak van 21 augustus 2002, 200105688/1 (M en R, 2002/119, AB 2003, 28) en later in haar uitspraak van 7 april 2004, 200304692/1 dat het accepteren van een 8.19-melding niet leidt tot wijziging van de vergunning en dat de gemelde veranderingen evenmin kunnen worden geacht in de plaats te zijn getreden van de desbetreffende onderdelen van de vergunning. De vergunning en de daaraan verbonden voorschriften en beperkingen blijven gelden. De inhoud van de vergunning blijft ook het uitgangspunt voor bijvoorbeeld de beoordeling van een volgende 8.19-melding of voor de bepaling van de omvang van bestaande rechten. Voor de mogelijkheden om handhavend op te treden tegen handelen in strijd met een door het bevoegd gezag geaccepteerde 8.19-melding, betekent dit, dat de bevoegdheid daartoe eerst ontstaat, indien daarbij tevens in strijd met de vergunning of de voorschriften daarvan wordt gehandeld. Eerst dan is immers sprake van een overtreding van artikel 8.1, aanhef en eerste, lid onder b, waaraan die bevoegdheid kan worden ontleend.

Er kan nog wel een probleem ontstaan als er bijvoorbeeld een revisievergunning wordt verleend of de vergunning wordt geactualiseerd. Als je alleen uitgaat van de vergunning zonder de 8.19-melding, kan het zijn dat het bedrijf niet meer mag wat ze volgens de 8.19-melding wel mocht. Het bevoegd gezag zal dan moeten afwegen of het redelijk is om de vergunning op die manier aan te scherpen.

Ook in de systematiek van de oude 8.19-melding vloeiden de rechtsgevolgen van de 8.19-melding rechtstreeks uit de wet voort . De reactie op de 8.19-melding was echter geen besluit. Als een 8.19-melding ten onrechte werd geaccepteerd, was de onderliggende vergunning nooit gewijzigd en gold de vergunde situatie van voor de 8.19-melding nog. Het bedrijf handelde in strijd met artikel 8, lid 1 van de Wm. Derden konden het bevoegd gezag verzoeken tot handhaving, waarop het bevoegd gezag een besluit moest nemen waartegen weer bezwaar en beroep open stond. Het grote verschil met de nieuwe systematiek is dat een terechte acceptatie van de 8.19-melding vroeger wel leidde tot wijziging van de vergunde situatie.