Lozen buiten inrichtingen

Dit besluit bevat regels voor een groot aantal categorieën van lozingen die het gevolg zijn van activiteiten die plaatsvinden buiten inrichtingen in de zin van de Wet milieubeheer. Lozingen vanuit inrichtingen vallen onder het Activiteitenbesluit en het lozen vanuit particuliere huishoudens is geregeld met het Besluit lozing afvalwater huishoudens. In tegenstelling tot het Activiteitenbesluit stelt het Besluit lozen buiten inrichtingen slechts regels voor het lozen van afvalwater. De Wet milieubeheer biedt geen basis om landelijke algemene regels te stellen ten aanzien van andere milieuaspecten, dat gebeurt met lokale regelgeving zoals de algemene plaatselijke verordening (APV).

Meldingen

Naar verwachting kunt u in 2012 via het Omgevingsloket online digitaal een melding op grond van het Besluit lozen buiten inrichtingen doen. Tot die tijd is er een formulier beschikbaar, dat u hier kunt downloaden: meldingsformulier Besluit lozen buiten inrichtingen. 

Oppervlaktewater

In artikel 1.3 van dit besluit wordt voor een aantal lozingen de vergunningplicht volgens artikel 6.2 Waterwet opgeheven en vervangen door algemene regels op grond van dit besluit. Dit artikel komt daarmee overeen met artikel 1.6 van het Activiteitenbesluit, waarmee voor een aantal lozingen vanuit inrichtingen de vergunningplicht van de Waterwet is opgeheven. Met het Besluit lozing afvalwater huishoudens is deze vergunningplicht opgeheven voor het lozen vanuit particuliere huishoudens. Daarnaast wordt voor een aantal specifieke lozingen de vergunningplicht van de Waterwet vervangen door algemene regels uit verschillende besluiten, zoals het Besluit glastuinbouw, het Lozingenbesluit open teelt en veehouderij, het Besluit bodemkwaliteit en het Scheepsafvalstoffenbesluit Rijn- en binnenvaart. Lozingen waarvan de vergunningplicht volgens de Waterwet niet expliciet is opgeheven in een bepaald besluit zijn onverkort vergunningplichtig op grond van artikel 6.2 van de Waterwet.

Activiteiten die ook bij inrichtingen plaatsvinden

Diverse activiteiten vinden zowel binnen als buiten inrichtingen plaats. In dat geval bevat het Activiteitenbesluit en het Besluit lozen buiten inrichtingen inhoudelijk gelijke voorschriften. Echter omdat de wettelijke basis een andere is, is de formulering van de voorschriften soms wat anders. Zo zijn de voorschriften in het Activiteitenbesluit gebaseerd op hoofdstuk 8 Wm en in het Besluit lozen buiten inrichtingen op grond van hoofdstuk 10 Wm.
Ook zijn in het Besluit lozen buiten inrichtingen geen voorschriften opgenomen voor grootschalige activiteiten, want die zijn vanwege de omvang veelal een inrichting waar het Activiteitenbesluit op van toepassing is.

Bovendien beperkt het Besluit lozen buiten inrichtingen zich tot de lozingsaspecten bij de verschillende activiteiten, terwijl het Activiteitenbesluit in beginsel op alle milieuaspecten betrekking heeft. Het gaat hier om de volgende activiteiten:

• bodemsanering en proefbronnering
• lozen van grondwater bij ontwatering
• behandelen van huishoudelijk afvalwater op locatie
• lozen ten gevolge van werkzaamheden aan vaste objecten, waaronder gevelreinigen en aanverwante activiteiten. 
• het wassen van motorvoertuigen
• het op en overslaan van goederen

Overigens dient opgemerkt te worden dat de voorschriften voor bodemsanering en proefbronneringen (artikel 3.1) en het lozen ten gevolge van werkzaamheden aan vaste objecten (artikel 3.10 en 3.11) uit het Besluit lozen buiten inrichtingen ook van toepassing zijn op particuliere huishoudens. Dit is per 1 juli 2011 geregeld in artikel 2, vijfde lid van het Besluit lozing afvalwater huishoudens.  

Lozen vanuit pleziervaartuigen en treinen

Het verbod tot lozen van toiletwater vanuit pleziervaartuigen in het oppervlaktewater is overgeheveld van het Besluit lozing afvalwater huishoudens (artikel 10a) naar het Besluit lozen buiten inrichtingen (artikel 3.9) , met de inwerkingtreding van dit besluit. Vanwege de systematiek past dit beter in dit besluit.  

Daarnaast wordt met dit besluit een verbod tot lozen van ongezuiverd toiletwater vanuit treinen geïntroduceerd: artikel 3.7. Dit verbod geldt overigens niet voor spoorvoertuigen, die voor 1 juli 2011 in productie zijn genomen voor gebruik in Nederland of reeds in gebruik zijn. 

De gemeente als lozer

Met dit besluit wordt ook het lozen dat plaatsvindt door of namens de gemeente in het kader van de uitvoering van de gemeentelijke zorgplichten geregeld. Dat betreft de zorgplicht voor stedelijk afvalwater op grond van artikel 10.33 Wm, en de zorgplichten voor afstromend hemelwater en grondwater op grond van artikel 3.5 en 3.6 Waterwet. Het gemeentelijk rioleringsplan (GRP) heeft hierbij een centrale rol. Het gaat hier om de volgende gemeentelijke lozingen:

• vanuit een schoonwaterstelsel in de bodem of het oppervlaktewater (artikel 3.14)
• vanuit overstorten van vuilwaterstelsels (artikel 3.15), en
• vanuit alternatieve systemen, volgens artikel 10.33, tweede lid, Wm, in de bodem of het oppervlaktewater (artikel 3.16).

Voorwaarde in deze artikelen is dat de voorzieningen worden genoemd in en beheerd volgens het GRP en het lozen conform het GRP wordt uitgevoerd.

Zie voor de beoogde praktische uitvoering van deze regels een artikel in het blad Riolering van augustus / september 2011: Samenwerking, in plaats van vergunningen.

Handelingen in oppervlaktewater

Gezien de brede definitie van lozen volgens de Waterwet (artikel 6.1) hebben handelingen in het oppervlaktewater al snel lozen tot gevolg, waardoor ze in beginsel vergunningplichtig zijn op grond van artikel 6.2 Wtw. Voor lozen in het oppervlaktewater ten gevolge van ontgravingen en baggerwerkzaamheden is de vergunningplicht met dit besluit opgeheven. De handeling moet gemeld worden volgens artikel 1.10 en 1.15 van dit besluit. De voorwaarden staan in de artikelen 3.17 - 3.19.

Overig lozen

Dit betreft een brede categorie van regelmatig voorkomende lozingen, met in het algemeen geringe milieugevolgen. Het betreft (artikelen 3.20 - 3.25):

• spoelen vanaf vaartuig (zand en zeeoogst)
• lozen van water dat als transportmedium voor zand is gebruikt
• lozen van schoonmaakwater dat vrijkomt bij het schoonmaken en in gebruik nemen van de middelen voor opslag, transport en distributie van leidingwater
• het terugbrengen van oppervlaktewater
• lozen ten gevolge van calamiteitenoefening
• asverstrooiing

Gewasbeschermingsmiddelen

Met Staatsblad 2011, nr. 594 is artikel 3.4 van het Besluit lozen buiten inrichtingen aangepast en een artikel 3.26 toegevoegd. In artikel 3.4 worden voorwaarden gesteld aan het toepassen van gewasbeschermingsmiddelen in verband met het lozen van afvloeiend hemelwater en artikel 3.26 stelt voorwaarden aan het toepassen van deze middelen op of langs spoorwegen binnen een afstand van 14 meter vanaf het oppervlaktewater.  

Voorafgaande aan het Besluit lozen buiten inrichtingen

Het Besluit lozen buiten inrichtingen vervangt voor een deel voorgaande besluiten, die daarmee (deels) komen te vervallen. Er zijn met dit besluit echter ook vele lozingen onder algemene regels gebracht die voorheen nog vergunningplichtig waren op grond van de Waterwet, of een ontheffing vereisten op grond van het Lozingenbesluit bodembescherming of op grond van artikel 10.63, eerste lid, Wm voor het lozen in rioolstelsels. Het gaat dan om de volgende besluiten die worden ingetrokken:

• Het Besluit lozingsvoorschriften niet-inrichtingen milieubeheer (artikel 5.8)
• Lozingenbesluit Wvo vast objecten (artikel 5.9)
• Lozingenbesluit Wvo proefbronnering en bodemsanering (artikel 5.10).

Ten aanzien van diverse lozingen vervangt het Besluit lozen buiten inrichtingen de volgende twee besluiten:

• Lozingenbesluit Wvo huishoudelijk afvalwater (lozingen op oppervlaktewater)
• Lozingenbesluit bodembescherming (regels voor lozingen in de bodem).

Deze besluiten zullen worden ingetrokken zodra de agrarische activiteiten zijn opgenomen in het Activiteitenbesluit.

Parlementaire behandeling

Op 20 augustus 2009 heeft de minister van VROM bij brief het ontwerpbesluit lozen buiten inrichtingen aangeboden aan de Eerste en Tweede kamer: Kamerstuk 27625, nr. 142.

Een ontwerp van het Besluit lozen buiten inrichtingen is gepubliceerd in de Staatscourant van 28 augustus 2009. Een ieder kon gedurende vier weken zijn zienswijze naar voren brengen over dit ontwerpbesluit.

De vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijk Ordening en Milieubeheer (VROM) van de Tweede Kamer heeft hierover een aantal vragen voorgelegd aan de minister van VROM, die zijn beantwoord op 10 december 2009: Kamerstuk 27625, nr. 152.

Naar aanleiding hiervan hebben verschillende fracties in de vaste commissie voor VROM nog een aantal vragen en opmerkingen ter beantwoording aan de Minister voorgelegd. De regering heeft deze vragen bij brief van 18 maart 2010 beantwoord: Kamerstuk 27625, nr. 160.

Het Besluit en de Regeling zijn ter notificatie voorgelegd aan de Europese commissie. Nadere informatie hierover voor het Besluit en de Regeling.

Het ontwerpbesluit met het advies van de Raad van State en de reactie daarop door het ministerie in het nader rapport vindt u in Staatcourant 2011, nr 7259. Het advies en het nader rapport kunt u ook vinden op de site van de Raad van State: advies en nader rapport.

Definitieve publicatie van het besluit in Staatsblad 2011, nr. 153.

De definitieve publicatie van de Regeling lozen buiten inrichtingen staat in Staatscourant 2011, 6888.

Koninklijk besluit met datum van inwerkingtreding: Staatsblad 2011, nr. 298.