Provinciale grondwaterheffing

De provinciale grondwatertaken kunnen op basis van artikel 7.7 Waterwet worden gefinancierd uit de provinciale grondwaterheffing. In het Waterbesluit zijn nadere regels voor de heffing opgenomen.

Zowel provincies en waterschappen hebben elk eigen verantwoordelijkheden voor het grondwaterbeheer, echter, de grondwaterheffing kan alleen door de provincie worden opgelegd. Het waterschap zal de door haar gemaakte kosten moeten financieren via de zogenaamde "watersysteemheffing", zoals aangegeven in de Waterschapswet (artikel 117 Waterschapswet ). Kosten in verband met de vergunningverlening voor onttrekkingen en infiltraties kunnen via de leges worden geïnd.

De grondwaterheffing moet worden onderscheiden van twee andere grondwaterbelastingen:

•  de grondwaterbeschermingsheffing die in sommige provincies bestaande provinciale op grond van de Wet milieubeheer wordt geheven. (die is bedoeld ter financiering van specifieke kosten voor het kwalitatieve grondwaterbeheer) en
•  de grondwaterbelasting van het Rijk op grond van de Wet belastingen op milieugrondslag, waarvan de opbrengst rechtstreeks in de rijksschatkist vloeit en niet ingezet wordt voor specifieke taken in het waterbeheer.

Met de opbrengst van de provinciale grondwaterheffing kunnen kosten worden gefinancierd die verband houden met de volgende limitatief omschreven activiteiten (artikel 7.7 Waterwet).

• Het treffen van maatregelen, die direct verband houden met het voorkomen en tegengaan van nadelige gevolgen van grondwaterontrekkingen en infiltraties. In de praktijk gaat het vooral om het voorkomen en tegengaan van schade voor landbouwbedrijven of aan gebouwen. De maatregelen die worden getroffen zijn veelal waterhuishoudkundige herstelmaatregelen, waarvan de kosten niet bij de individuele onttrekker in rekening kunnen worden gebracht (bijv. omdat deze niet meer bestaat) of omdat dit onredelijk zou zijn (bijv. omdat de schade is veroorzaakt over een lange periode waarvoor een vergunning is afgegeven). Het komt soms voor dat de herstelmaatregelen worden uitgevoerd door het waterschap en dat het waterschap hiervoor van gedeputeerde staten een bijdrage ontvangt.
• In verband met voor het grondwaterbeleid noodzakelijke onderzoeken. In artikel 7.2 van het Waterbesluit zijn de bedoelde onderzoeken en de kosten die daarmee verband houden nader omschreven. Deze onderzoeken hebben alle betrekking op het grondwaterregime en de totstandkoming en uitvoering van het regionale waterplan.
• Het bijhouden van een register voor grondwateronttrekkingen en infiltraties.
• Als  voor schades als gevolg van grondwateronttrekkingen en infiltraties. Deze vergoeding kan door gedeputeerde staten kan worden toegekend om schade te compenseren die verband houdt met vergunningverlening voor het onttrekken of infiltreren van grondwater. Voorwaarden hiervoor zijn dat de schade redelijkerwijs niet of niet geheel ten laste van de benadeelde behoort te blijven en dat een vergoeding niet of niet voldoende anderszins is verzekerd.
• In verband met de uitvoering van artikel 7.19 Waterwet. In dit artikel is de schadevergoedingsregeling opgenomen voor de specifieke situatie dat niet of niet binnen een redelijke termijn is vast te stellen door welke onttrekking de schade aan de onroerende zaak wordt veroorzaakt (tweede lid). Deze schadevergoeding wordt door gedeputeerde staten toegekend. Hetzelfde geldt voor onderzoek ten behoeve van een vordering van schadevergoeding van een benadeelde op een vergunninghouder (eerste lid).