Wet bodembescherming
Handboek water
Inhoud pagina: Wet bodembescherming
De Wet bodembescherming (Wbb) stelt regels om de bodem te beschermen, in het bijzonder ter voorkoming van bodemverontreiniging en sanering van ontstane verontreiniging. In de Wbb maakt grondwater onderdeel uit van de bodem (artikel 1 Wbb). De definitie van bodem volgend de Wet bodembescherming luidt als volgt:
bodem: het vaste deel van de aarde met de zich daarin bevindende vloeibare en gasvormige bestanddelen en organismen.
De waterbodemregelgeving die voorheen was opgenomen in de Wet bodembescherming (Wbb) is overgegaan naar de Waterwet, zie bij "Verontreiniging bodem en oever" in dit Handboek. Hieronder wordt slechts ingegaan op de regelgeving voor de droge bodem, waarbij de nadruk ligt op grondwater.
Zorgplicht
In de Wbb is de zorgplicht als bedoeld in artikel 13 neergelegd. Deze bepaling verplicht bij bodemverontreiniging (dus ook grondwater) tot het nemen van alle maatregelen die redelijkerwijs kunnen worden gevergd. Daartoe kan sanering van de verontreinigde grond en grondwater behoren. De zorgplicht geldt alleen voor nieuwe gevallen van bodemverontreiniging, dit zijn gevallen die op of na na 1 januari 1987 zijn ontstaan. De zorgplicht is van toepassing op degene die op of in de bodem handelingen verricht als bedoeld in de artikelen 6 tot en met 11 Wbb. Andere handelingen vallen niet onder de zorgplicht van artikel 13 Wbb. De handelingen die er wel onder vallen zijn:
- het laten van stoffen op of in de bodem
- het beïnvloeden van de bodemstructuur of de -kwaliteit
- het uitvoeren van werken
- het transporteren
- handelingen die het bovenstaande als nevengevolg hebben
- handelingen die leiden tot erosie, verdichting of verzilting.
Saneren en beheren van verontreinigd grondwater
De Wet bodembescherming kent op dit moment twee niveaus waarop historische verontreinigingen, dat wil zeggen verontreinigingen die vóór 1 januari 1987 zijn ontstaan, kunnen worden aangepakt en gesaneerd. Dit is enerzijds op individueel niveau, dus uitgaande van één geval van ernstige verontreiniging (artikel 28 e.v. Wbb) en anderzijds op clusterniveau (artikel 42 Wbb) waarbij meerdere gevallen van ernstige verontreiniging gelijktijdig gesaneerd worden. Op korte termijn zal aan de Wet bodembescherming een derde niveau worden toegevoegd, te weten de gebiedsgerichte aanpak van verontreinigd grondwater (kamerstuk 32712, nr. 2 en 3). Bij de gebiedsgerichte aanpak van verontreinigd grondwater zijn de individuele gevallen van verontreiniging niet langer het vertrekpunt. Vertrekpunt is nu het grondwater in het betreffende gebied. De gebiedsgerichte aanpak richt zich op het beheer van het gehele grondwatersysteem binnen het gebied. Een gebiedsgerichte benadering gaat (in veel gevallen) verder dan alleen de aanpak van de verontreinigingen in het diepere grondwater. Er ontstaat een doelmatige aanpak als gevolg waarvan ruimtelijke ontwikkeling met gebruik van de ondergrond wordt gefaciliteerd. Voor meer informatie over gebiedsgericht grondwaterbeheer, zie het Project gebiedsgericht grondwaterbeheer en het Grondwatercollectief.
Besluiten en regelingen onder de Wbb
De Wbb is de wettelijke grondslag voor een aantal besluiten en regelingen die o.a. regels stellen rondom het infiltreren van oppervlaktewater in de bodem en het lozen van afvalstoffen in de bodem. Hier vindt u een opsomming.
Infiltratiebesluit bodembescherming
Bij de vergunningverlening ingevolge de Waterwet moeten de voorschriften van het Infiltratiebesluit bodembescherming in acht worden genomen teneinde bij het infiltreren van water verontreiniging van het grondwater tegen te gaan. Voor de toetsing van de waterkwaliteit zijn stoffen vastgesteld met maximaal toelaatbare concentraties (zie bijlage 1 behorende bij het Infiltratiebesluit bodembescherming). Zie de actuele wetstekst op wetten.nl.
Lozingenbesluit bodembescherming
In het Lozingenbesluit bodembescherming zijn regels gesteld ten aanzien van het lozen van vloeibare afvalstoffen in de bodem. Daaronder valt ook (afval) water anders dan oppervlaktewater. Het Lozingenbesluit wordt vervangen door een stelsel van algemene regels. Zie Lozingenbesluit bodembescherming in dit Handboek. Zie de actuele wetstekst op wetten.nl.
Besluit bodemkwaliteit
Het Besluit bodemkwaliteit (Bbk) geeft regels voor de toepassing van grond en baggerspecie, waarmee gewaarborgd wordt dat de kwaliteit van het oppervlaktewater en het grondwater als gevolg van de toepassing voldoende wordt beschermd. Verdere informatie over het Bbk vindt u op de website van Bodem+: Besluit bodemkwaliteit.
Besluit lozen buiten inrichtingen
Op 1 juli 2011 is het Besluit lozen buiten inrichtingen (Blbi) in werking treden. Het besluit is gebaseerd op de Waterwet, Wet bodembescherming en Wet milieubeheer. Met dit besluit worden onder andere bodemlozingen geregeld, die niet vanuit en inrichting plaats vinden, zoals afstromende hemelwater van wegen. Zie voor meer informatie bij Besluit lozen buiten inrichtingen in dit Handboek. zie de actuele wetstekst op wetten.nl.
En verder (onder andere):
- Besluit Uniforme Saneringen
- Circulaire bodemsanering 2009
- Besluit gebruik meststoffen
- Vrijstellingsregeling waterige fracties en reinigingswater 1998.
