Afbakening met de afvalstoffenwetgeving
Handboek water
Inhoud pagina: Afbakening met de afvalstoffenwetgeving
Afvalwater is een afvalstof in de zin van de Wet milieubeheer (Wm). In de wetgeving wordt echter wel een onderscheid gemaakt in de regelgeving afhankelijk van de wijze van afvoer. Het onderscheid kan er toe leiden dat de inrichting al dan niet vergunningplichtig is op grond van de Wabo.
Artikel 1.1 Wm geeft de volgende definities:
- afvalwater: alle water waarvan de houder zich ontdoet, voornemens is zich te ontdoen of zich moet ontdoen;
- afvalstoffen: alle stoffen, preparaten of voorwerpen, waarvan de houder zich ontdoet, voornemens is zich te ontdoen of zich moet ontdoen.
Aangezien ‘water' ongetwijfeld een ‘stof' is, behoort ‘afvalwater' dus tot ‘afvalstoffen' in de zin van de Wm, hetgeen wordt bevestigd door jurisprudentie in Raad van State nr. 200704332/1.
Lozen in vuilwaterriool
De afvalstoffenwetgeving is dus in principe van toepassing op afvalwater. Het beheer en de verwijdering van afvalwater onderscheidt zich echter in het algemeen van het beheer en de verwijdering van andere, vaste, afvalstoffen. Zo wordt afvalwater doorgaans op een andere wijze afgevoerd, waardoor de gangbare afvalstoffenwetgeving daarop niet goed toepasbaar is. Hiertoe is in artikel 10.31 Wm een deel van de afvalstoffenwetgeving niet van toepassing verklaard indien afvalwater geloosd wordt in een voorziening voor de inzameling en transport van afvalwater, een riool. Wordt afvalwater op een andere wijze, bijvoorbeeld per as, afgevoerd dan is de afvalstoffenwetgeving onverkort van kracht.
In de afvalstoffenregelgeving geldt een lichter regime voor ‘huishoudelijk afval', dan voor bedrijfsafvalstoffen en gevaarlijk afval. Zie het onderscheid in titel 10.4 Wm: "Het beheer van huishoudelijke en andere afvalstoffen" en titel 10.6 Wm: "Het beheer van bedrijfsafvalstoffen en gevaarlijke afvalstoffen". De Wet milieubeheer kent in artikel 1.1 de volgende definities:
- huishoudelijk afvalwater: afvalwater dat overwegend afkomstig is van menselijke stofwisseling en huishoudelijke werkzaamheden;
- huishoudelijke afvalstoffen: afvalstoffen afkomstig uit particuliere huishoudens, behoudens voor zover het ingezamelde bestanddelen van die afvalstoffen betreft, die zijn aangewezen als gevaarlijke afvalstoffen;
Hieruit volgt dat slechts huishoudelijk afvalwater afkomstig van particuliere huishoudens gezien kan worden als huishoudelijk afval, ander huishoudelijk afvalwater is volgens de Wm een bedrijfsafvalstof. Daarnaast zegt artikel 10.36 Wm dat voor de toepassing van titel 10.6 Wm de ingezamelde of afgegeven huishoudelijke afvalstoffen gezien moet worden als bedrijfsafvalstoffen. Ingezameld (huishoudelijk) afvalwater is dus een bedrijfsafvalstof volgens de Wm, ook als het afkomstig is van particuliere huishouden.
Directe lozing in oppervlaktewater
Ook bij een directe lozing op het oppervlaktewater is een belangrijk deel van de afvalstoffenwetgeving niet van toepassing. Bij een directe lozing vindt namelijk geen inzameling of afgifte plaats. Bovendien is de afbakening tussen de Wm en de Waterwet zodanig dat de toetsing aan doelmatig beheer van afvalstoffen van de Wm, met name via hoofdstuk 8 (inrichtingen) en hoofdstuk 10 (afvalstoffen) niet gedaan hoeft te worden indien er bepalingen op grond van de Waterwet van toepassing zijn (artikel 22.1 Wm).
Bij een directe lozing in de bodem is er ook geen rapportageverplichting voor de afgifte van afvalstoffen omdat de afvalstoffen niet worden afgeven. De toetsing aan het doelmatig beheer van afvalstoffen is hier wel van toepassing.
Essentie
Een en ander betekent wel dat indien afvalwater op een andere manier wordt verwijderd dan door het te lozen, de afvalstoffenwetgeving onverkort van toepassing is. Bijvoorbeeld in het geval dat afvalwater binnen een bedrijf of bij huishoudens in een tank wordt ingezameld en periodiek met een tankauto of in vaten wordt afgevoerd, dan is dit afvalwater een normale bedrijfsafvalstof in de zin van de Wm, met alle verplichtingen die de wet daaraan verbindt.
Concreet voorbeeld is de afvoer van afvalwater met een tankauto naar een RWZI. Dit afvalwater is gelijksoortig aan het afvalwater dat via het rioolstelsels bij de RWZI wordt aangevoerd en qua hoeveelheid slechts een fractie daarvan. Toch valt dit afvalwater volledig onder de afvalstoffenwetgeving, waardoor de ontvangende RWZI gezien moet worden als een afvalstoffenverwerker en daardoor (Wabo)-vergunningplichtig wordt volgens bijlage 1 van het Besluit omgevingrecht, onderdeel C categorie 28.10.
