ISL3a

Implementatie Standaardrekenmethode Luchtkwaliteit 3 (ISL3a)

Standaard RekenMethode 3 (SRM3) schrijft voor waaraan berekeningen van de bijdragen van industriële en agrarische punt- of oppervlaktebronnen aan de bestaande of toekomstige concentraties in Nederland moeten voldoen. Het gaat daarbij om de stoffen die genoemd zijn in bijlage 2 van de Wet milieubeheer hoofdstuk 5 (luchtkwaliteitseisen).
De naam ISL3a (Implementatie Standaardrekenmethode Luchtkwaliteit) is analoog aan ISL2 gekozen (een rekenmodel voor berekening van concentraties van wegen in het buitenstedelijk gebied), dat een implementatie is van standaardrekenmethode 2.

In veel gevallen bestaat de behoefte om voor eenvoudige situaties aan te tonen dat geen sprake zal zijn van een mogelijke overschrijding van de In Betekenende Mate-grens (IBM) en/of van grenswaarden. Het toenmalige ministerie van VROM heeft daarom ISL3a laten ontwikkelen, een rekenmodel voor eenvoudige situaties. De invoer in ISL3a is beperkt tot maximaal 25 bronnen, 3.000 receptorpunten. Het model berekent alleen de stoffen NO₂ en PM₁₀. Voor de NO-conversie wordt een vaste omzettingssnelheid van 5% conform het Nieuw Nationaal Model gebruikt. Cumulatie van bijdragen van bijvoorbeeld lijnbronnen is binnen ISL3a niet mogelijk; hiervoor kunt u CARII gebruiken. Voor complexe situaties, bijvoorbeeld met veel bronnen of bronnen van grote hoogte, of andere stoffen, kunnen andere modellen (goedgekeurd voor SRM3) worden gebruikt.

Rekenmodellen moeten voldoen aan de regels uit de Regeling beoordeling luchtkwaliteit 2007 (RBL 2007). Dat is bij de ontwikkeling van ISL3a dan ook geëist. Een andere eis is dat het model voor 'eenvoudige' situaties, binnen de betrouwbaarheidsmarge, dezelfde uitkomst geeft als een berekening met een ander goedgekeurd model voor SRM3. De kwaliteit van berekening is daarmee zodanig hoog dat een berekening met een complexer SRM3-model geen toegevoegde waarde biedt.

Voor berekeningen aan agrarische inrichtingen moet u de emissiefactoren gebruiken die bekend zijn gemaakt door het ministerie van Infrastructuur en Milieu (IenM). Onder het onderdeel landbouw op de InfoMil-site vindt u nadere toelichting over fijn stof uit de agrarische sector.

Methode dubbeltellingcorrectie jaargemiddelde concentratie en aantal overschrijdingsdagen 

De bijdrage van de intensieve veehouderij aan de concentraties fijn stof is meegenomen bij de bepaling van de grootschalige concentratiegegevens fijn stof (GCN-kaart PM₁₀). Indien de bijdrage van een individueel bedrijf aan de fijn stof concentraties wordt berekend en deze wordt opgeteld bij de grootschalige concentratiegegevens fijn stof, treedt daarmee een dubbeltelling op. Op basis van de emissies door het individuele bedrijf kunnen de grootschalige concentratiegegevens fijn stof worden gecorrigeerd voor de gridcel waarbinnen het bedrijf is gelegen en de acht omringende gridcellen. De correctiemethode (versie 2012) die hierbij gebruikt moet worden, is ontwikkeld door PBL, in samenwerking met het toenmalige VROM, RIVM en ECN. 

Deze correctiemethode maakt deel uit van de grootschalige concentratiegegevens fijn stof, die de minister van milieu jaarlijks bekend maakt. Zie invoergegevens Infrastructuur en Milieu.

Helpdesk

InfoMil informeert overheden over de uitvoering van milieubeleid. Onze helpdesk is bedoeld voor medewerkers van bevoegd gezag die het landelijk milieubeleid uitvoeren. Bijvoorbeeld vergunningverleners, handhavers of beleidsmedewerkers van gemeenten, provincies en waterschappen. Mocht u, als medewerker van het bevoegd gezag, tijdens het gebruik van ISL3a problemen of foutmeldingen tegenkomen waardoor u niet verder kunt met het uitvoeren van uw berekeningen, neem dan contact op met de Helpdesk.

Bedrijven zoals adviesbureaus kunnen met deze vragen helaas niet terecht bij de Helpdesk, en ook niet bij KEMA. Meer informatie over ondersteuning van InfoMil aan bedrijven vindt u op deze site. Suggesties ter verbetering van het programma afkomstig van bedrijven zijn uiteraard welkom en kunnen via het contactformulier worden ingediend.
 

Foutmeldingen en aandachtspunten bij ISL3a

Veel voorkomende problemen én oplossingen, en aandachtspunten, bij het gebruik van ISL3a zijn:

• foutmelding 'error code 11' duidt op een fout in de gebouwmodule. Mogelijke oorzaken zijn dat er bronnen buiten het gebouw liggen of twee bronnen op dezelfde plaats (op verschillende hoogte). Een andere oorzaak is dat de berekende ruwheid (onder projectdefinities) kleiner is dan 0,04 m. Dit kan niet samengaan met gebruik van de gebouwmodule. In dat geval kan handmatig de ruwheid worden aangepast naar 0,04 m of hoger. Een andere mogelijkheid om het onderzoeksgebied iets te verplaatsen, zodat de ruwheid 0,04 m of hoger wordt;
• 'het programma geeft een onduidelijke foutmelding'. Veel van de meldingen verschijnen kort op het scherm en worden daarna weggeschreven in het bestand stacks-msg.txt. Dit bestand staat in de map: ISL3a\bin;
• 'het exporteren van bestanden werkt niet'. Indien u werkt met MS Office 2007, dan kan daar het probleem in zitten. Een Windows PC met Office 2003 kan wel exporteren. Het te importeren bestand 'opslaan als' 2003-bestand is ook een mogelijkheid. Andere mogelijke oplossingen voor dit probleem:
  Indien de import- exportfunctie niet werkt, wordt dit mogelijk veroorzaakt doordat het niet geregistreerd zijn van dll/ocx-componenten. Het niet geregistreerd zijn van dll/ocx componenten zou onder andere veroorzaakt kunnen worden doordat:
  - de applicatiebestanden gekopieerd worden in plaats van geïnstalleerd;
  - er met onvoldoende rechten een installatie plaatsvindt;
  - het programma niet op de standaard-locatie geïnstalleerd wordt.
• 'de grafische weergave functioneert niet (grijs vlak)'. Wordt veroorzaakt door het werken met Windows Vista. Het probleem zit in de registratie van het bestandje Vcfi5.ocx in Vista: Door de ‘user account control' wordt dit tegen gehouden Oplossing voor Vista gebruikers: tijdelijk de ‘user account control' uitschakelen.
  Ga als volgt te werk:
  Start -> Uitvoeren -> tik in: msconfig
  Er verschijnt een beveiligingswaarschuwing, klik doorgaan.
  Er verschijnt een venster ‘Systeemconfiguratie'
  Ga naar het tabblad ‘hulpprogramma's'
  Selecteer de optie ‘Gebruikersaccountbeheer uitschakelen'
  Klik op starten
  Een ‘dosbox' opent waarin vermeld wordt dat een en ander succesvol is afgerond.
  
  Herstart de pc (vereist!)
  Log in met een account met administrator rechten Voer vervolgens de registratie uit zoals vermeld: ‘ REGSVR32.EXE C:\ISL3a\bin\Vcfi5.ocx ‘
  Schakel vervolgens het Gebruikersaccountbeheer weer in:
  Via msconfig weer naar tabblad ‘hulpprogramma's, selecteer ‘Gebruikersaccountbeheer inschakelen', klik starten, herstart de PC (vereist!)
  Het uitschakelen van het gebruikersaccountbeheer verlaagd de beveiliging van de pc drastisch. Het opnieuw inschakelen is daarom een belangrijke stap.
• 'het programma functioneert niet goed op het netwerk'. Op sommige netwerken functioneert ISL3a inderdaad niet goed. Dit wordt soms veroorzaakt doordat bij installatie bepaalde rechten niet zijn toegekend. Oplossing: installeer ISL3a op een stand-alone pc;
• 'ISL3a geeft de melding 'ERROR:(3) Path Not Found Can't create target file'. Mogelijk is de uitvoerdirectory niet (goed) opgegeven bij het definiëren van het project. De directory moet worden opgegeven onder 'Definities' en project. Te wijzigen op het eerste invoerscherm, linksonder.
• 'er worden geen contouren getoond'. De contouren vallen wellicht buiten het gepresenteerde onderzoeksgebied. In ISL3a kunt u onder 'Berekenen' de contourwaarde aanpassen, zodat de berekende waarde als contour wordt gepresenteerd. In het .blk-bestand (zie Handleiding ISL3a par 4.8) staan overigens de resultaten op de geselecteerde receptorpunten. Dit bestand is te openen met het 'kladblok' of 'notepad';
• 'bij het uitvoeren van een berekening verschijnt de foutmelding 'range check error' '. Er zijn waarschijnlijk teveel receptorpunten ingevoerd voor de berekening. ISL3a kan met maximaal 3.000 receptorpunten en maximaal 25 bronnen rekenen. Daarmee kunt u een grid van 50*50 punten doorrekenen (= 2500 receptorpunten) + enkele Te Beschermen Objecten (TBO). Bij een groter grid of veel TBO's kan het aantal receptorpunten groter dan 3.000 worden; dat is te veel, er wordt buiten de 'range' gerekend en dat kan het programma niet aan;
• 'hoe is de zeezoutcorrectie in ISL3a verwerkt?' In ISL3a wordt niet automatisch gecorrigeerd voor zeezout! De gebruiker kan handmatig voor het aantal overschrijdingsdagen (overal in Nederland 6 dagen) en de jaargemiddelde concentratie (afhankelijk van gemeente, gegeven in uitvoerbestand .blk) corrigeren;
• het kan voorkomen dat in plaats van de uittreesnelheid (v) alleen een volumestroom (Q) bekend is. Met de volgende formule kan dan de snelheid worden berekend: v= Q / A (A is de oppervlakte van de opening van de bron, voor een cirkel met straal r geldt: A = π * r2);
• voor correct gebruik van de import/exportfunctie is het aan te raden het bronnenbestand van het voorbeeldproject te exporteren, dat bestand te wijzigen of aan te vullen, op te slaan onder een andere naam en te importeren in ISL3a. Hiermee wordt voorkomen dat het programma een foutmelding geeft door gebruik van het verkeerde 'format' (bijvoorbeeld het verkeerde duizendtalscheidingsteken of decimaalscheidingsteken).