Directe ammoniakschade

Hierna volgt een kort overzicht van een aantal relevante uitspraken.

• Uitspraak G05.93.2585 d.d. 30-1-1995,West Maas en Waal:
  "Nu vast staat dat de afstand tussen de stallen van de inrichting en de erfgrens van de boomgaard met appel- en perenbomen ten minste 25 meter bedraagt, waarbij de eerste fruitbomenrij op een nog grotere afstand is gelegen, is de Afdeling van oordeel dat voor schade aan het fruitteeltbedrijf ten gevolge van ammoniakemissie vanuit de inrichting niet behoeft te worden gevreesd."
• Uitspraak G05.90.1600 d.d. 16-6-1992, Horst:
  "In verband met de mate van gevoeligheid van enkele van de plantensoorten die worden gekweekt in de nabij de inrichting gelegen kassen, dient de afstand van de stallen tot deze kassen minimaal 50 meter te zijn, ten einde de mogelijke schade door emissie van ammoniak te voorkomen dan wel voldoende te beperken."
• Uitspraak E03.98.0366 d.d. 16-8-1999, Lopik:
  "Blijkens de stukken bedraagt de afstand tussen de fruitboomgaard en de gevel van de dichtstbijgelegen stal minder dan 25 meter. De afstand tot aan de ventilator van deze stal bedraagt echter circa 33 meter. De motivering om hier van het dichtstbijzijnde emissiepunt (de ventilator) uit te gaan, en daarmee van de uitgangspunten van het rapport af te wijken acht de Afdeling onjuist. Door een afwijkende afstandmeting worden de in het rapport gedane aanbevelingen doorkruist zonder dat daarbij duidelijk is dat dit niet leidt tot een groter risico op gewasbeschadiging."
  

Inmiddels is er een "update" van het hiervoorgenoemde rapport verschenen, genaamd "Effecten van ammoniak op planten in de directe omgeving van stallen; update van een risicoschatting" van 1996. Dit update-rapport is opgesteld door het Instituut AB-DLO van het Ministerie van LNV. Aan dit rapport is in november 1998 door middel van een mailing aan de Nederlandse gemeenten algemene bekendheid gegeven. Tevens is de bijbehorende notitie "Risico van gewasschade in de directe omgeving van ammoniakbronnen" (hierna: de notitie "Risico van gewasschade") van AB-DLO van 23 juli 1997 bekend gemaakt. De vraag is in hoeverre ook dit rapport en deze notitie bij de beoordeling van directe ammoniakschade afkomstig van een vergunningplichtige inrichting betrokken dient te worden. Ook hierover is  een uitspraak gedaan door de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State.

• Uitspraak E03.98.0118 d.d. 2 november 2000, West Maas en Waal:
  In casu was een oprichtingsvergunning voor een pluimveehouderij geweigerd in verband met directe ammoniakschade aan een nabijgelegen fruitboomgaard. Verweerders hadden voor de beoordeling van directe ammoniakschade gebruik gemaakt van het hiervoor genoemde update-rapport, alsmede van de notitie "Risico van gewasschade". De Afdeling heeft het bestreden besluit echter vernietigd. Kort samengevat overweegt de Afdeling hierbij het volgende.
  De curve in de notitie "Risico van gewasschade" heeft mede betrekking op afstanden tussen 25 en 50 meter, terwijl het aan deze curven ten grondslag liggende update-rapport geen inzicht geeft over de invloed tot 50 meter. Voorts geeft de notitie niet aan of de schade aan gewassen, voor situaties in het gebied tussen de twee curven, aanvaardbaar is, terwijl ook het rapport hierover geen concrete inzichten bevat. De notitie raad slechts aan hierover nader advies in te winnen. Verder is ook de keuze die volgt uit het rapport en de notitie, om elk effect op planten in de omgeving als onaanvaardbaar aan te merken niet gemotiveerd. Aangezien in casu op grond van de notitie de lokale situatie bepalend was voor de aanvaardbaarheid van het risico, hebben verweerders advies ingewonnen bij AB-DLO. In dit advies zijn curven opgenomen die de grens aangeven waarboven de schaderisico's onaanvaardbaar groot worden, en waaronder de kans op schade gering is. De motivering voor de hierbij toegepaste methode wordt echter niet onderbouwd door concrete inzichten. Er kan niet worden gecontroleerd of deze curven, ook daadwerkelijk volgen uit de ingevoerde gegevens. Ook in het advies is voorts niet gemotiveerd waarom elk effect als onaanvaardbaar wordt aangemerkt. Nu in het besluit is verwezen naar het advies, is het besluit onvoldoende gemotiveerd.

Het gebruik van het rapport Stallucht en planten wordt nog steeds goedgekeurd door de Raad van State. Dit blijkt uit diverse recente uitspraken. Bijvoorbeeld:

• Uitspraak ABvRS nr. 200607027/1 d.d. 25 april 2007, Oisterwijk: 
  Volgens appellanten had verweerder niet het rapport "stallucht en planten 1981" tot uitgangspunt moeten nemen, maar een meer recent toetsingskader, te weten de lijsten uit Nota 57 "Invloed van ammoniak op boomkwekerijgewassen en fruitbomen" van Plant Research International B.V. De rechter oordeelt echter dat "Volgens vaste jurisprudentie van de Afdeling is het hanteren van het rapport stallucht bij de beoordeling van aanvragen om een milieuvergunning niet in strijd met het recht. De Afdeling ziet thans geen aanleiding een ander standpunt in te nemen. Daarbij neemt zij in aanmerking dat de Nota 57 is opgesteld als wetenschappelijk onderzoeksrapport en niet geschikt is als beoordelingskader voor de beoordeling van milieuvergunningaanvragen. Zo bevat deze nota geen normafstanden of andere toetsingscriteria."

Ook op de kennisbank kunt u nog twee vragen en antwoorden vinden die betrekking hebben op directe ammoniakschade.

• Landbouw - Ammoniak : Directe ammoniakschade - erfafscheiding
• Landbouw - Ammoniak : Directe ammoniakschade - meetafstanden