10.4.2 Wet-en regelgeving
Ruimtelijke ordening en milieu
Inhoud pagina: 10.4.2 Wet-en regelgeving
Er is geen specifieke milieuregelgeving op het gebied van hoogspanningslijnen. De afweging over het mogelijk maken van een nieuwe hoogspanningslijn dan wel het realiseren van gevoelige functies nabij een hoogspanningslijn vindt plaats in het kader van de Wro of Wabo. Bij het opstellen van een bestemmingsplan of ruimtelijke onderbouwing voor een omgevingsvergunning moet aangetoond worden dat er sprake is van een goede ruimtelijke ordening. Hierbij is het in dit hoofdstuk beschreven beleid van belang.
Hoogspanningslijnen en bouwverordening
Artikel 2.5.19 van de (Model)bouwverordening 1992 is van belang bij het verlenen van een bouwvergunning in de nabijheid van hoogspanningslijnen. Op basis van dit artikel geldt een verbod voor bouwvergunningplichtige bouwwerken (anders dan die welke deel uitmaken van de hoogspanningslijn) binnen een afstand van 6 meter van de voor stroomgeleiding bestemde draden van bovengrondse hoogspanningslijnen. Bij het bepalen van deze afstand moet rekening worden gehouden met het uitzwaaien van de draden ten gevolge van de wind. Het college van Burgemeester en Wethouders kan ontheffing verlenen op dit verbod indien de elektrische spanning van de hoogspanningslijn daarvoor geen bezwaar oplevert. Het gaat daarbij om de veiligheid van de gebruiker van het bouwwerk en om het voorkomen van storingen in de goede werking van de lijnen als gevolg van het oprichten van het bouwwerk. Gemeenten die gebruik willen maken van de vrijstellingsbevoegdheid wordt aangeraden vooraf overleg te plegen met de beheerder van de hoogspanningslijn. De Bouwverordening kan ook een verbod inhouden om boven een bepaalde hoogte te bouwen (artikel 2.5.24).
Met de inwerkingtreding van het Bouwbesluit 2012 vervalt een deel van de bouwverordening. De bovenstaande eisen betreffen stedenbouwkundige voorschriften. Deze blijven vooralsnog bestaan in de bouwverordening.
Hoogspanningslijnen en de zakelijk rechtstrook
Op basis van het privaatrecht is er aan weerszijden van een hoogspanningslijn in het algemeen sprake van een zogenaamde zakelijk rechtstrook, waarbinnen een recht van opstal geldt. Dit recht is meestal gevestigd door de beheerder van de hoogspanningslijn, het distributiebedrijf. Als dit het geval is, wijken de belangen van de eigenaar van het terrein voor het belang van de beheerder van de hoogspanningslijn. Naast het recht van opstal voor de elektriciteitsmast op het desbetreffende perceel wordt dan meestal ook bedongen dat er een strook grond aan weerszijden van de lijn moet worden vrijgehouden: de zakelijk rechtstrook. Het recht van opstal bestaat onafhankelijk van de verplichtingen die voortvloeien uit de bouwverordening.
De reikwijdte van het opstalrecht is echter ruimer. Dit recht kan zich ook uitstrekken tot de bouwvergunningvrije bouwwerken (in tegenstelling tot de bouwverordening die alleen van toepassing is op vergunningplichtige bouwwerken).
De breedte van deze vrij te houden zakelijk rechtstrook is afhankelijk van de capaciteit en de uitvoering van de hoogspanningslijn. In onderstaande tabel wordt de meestal aangehouden breedte van de zakelijk rechtstrook per spanningsniveau weergegeven.
spanningsniveau | zakelijk rechtstrook |
|---|---|
20 kV | 2 x 17,5m |
110 kV | 2 x 15m tot 2 x 22m |
150 kV | 2 x 22,5 m (meestal) |
220 kV | 2 x 25 m tot 2 x 30m |
380 kV | 2 x 30 m tot 2 x 40m |
In de meeste gevallen wordt een strook van 30 meter aan weerszijden van de leiding vrijgehouden. In uitzonderingssituaties, bijvoorbeeld bij het gebruik van zeer hoge masten, kan de breedte oplopen tot meer dan 2 x 60 m. Aangezien er vrij veel uitzonderingssituaties zijn, is het noodzakelijk om voor de juiste breedte van de zakelijk rechtstrook steeds contact op te nemen met de leidingbeheerder. In onderling overleg kan de beheerder van een hoogspanningslijn aan de terreineigenaar een gehele of gedeeltelijke ontheffing verlenen. Op de website van het RIVM is een overzicht opgenomen van het netwerk van hoogspanningslijnen in Nederland.
