8. Bodemkwaliteit

Bij het opstellen van bestemmingsplannen is de hoofdvraag of de aanwezige bodemkwaliteit past bij het huidige of toekomstige gebruik van die bodem en hoe deze optimaal op elkaar kunnen worden afgestemd. Uitgangspunt is dat de bodemkwaliteit als gevolg van aanwezige bodemverontreiniging geen onaanvaardbaar risico oplevert voor de gebruikers van de bodem. Bovendien mag de bodemkwaliteit niet verslechteren door grondverzet (bijvoorbeeld graafwerkzaamheden). Dit is het zogenaamde stand still-beginsel.
In toenemende mate is bij het opstellen van het bestemmingsplan van belang na te gaan of de kansen van de ondergrond (voor bijvoorbeeld ondergronds bouwen, bodemenergie, CO2- en gasopslag) kunnen worden benut.

Bodemkwaliteit staat in toenemende mate op de agenda bij ruimtelijke ontwikkelingsprocessen. Het gaat dan in de eerste plaats om de milieukundige bodemkwaliteit, dus de aanwezigheid van verontreinigingen zoals zware metalen (bijvoorbeeld zink, koper, lood), polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK's), minerale olie of andere organische stoffen, zoals bestrijdingsmiddelen. De aanwezigheid van bodemverontreiniging kan ertoe leiden dat bestemmingen pas kunnen worden gerealiseerd na het treffen van (sanerings)maatregelen.
Relevant is daarnaast om in breder verband naar de bodem te kijken, om te bezien of de ondergrond kan worden benut bijvoorbeeld door gebruik te maken van bodemenergie, of voor andere doeleinden. In het bestemmingplan moeten die verschillende gebruiksfuncties op elkaar worden afgestemd.

Beleid, wet- en regelgeving

Wanneer de bodemkwaliteit te laat in de ruimtelijke planvorming wordt betrokken kan dat onaangename gevolgen hebben.
De gevolgen kunnen variëren van de noodzaak tot het ontwerpen van een nieuw plan tot stagnatie in de uitvoering van bouwactiviteiten.
Om deze problemen te voorkomen is vroegtijdig overleg tussen betrokkenen, inclusief (bodem)deskundigen, noodzakelijk. Hierbij kan de informatie uit bodeminformatiesystemen, zoals bodemloket (www.bodemloket.nl), nuttig zijn.
In een vroeg stadium nadenken over de bodem en de ondergrond zorgt er tevens voor dat al in een vroeg stadium van planvorming de mogelijkheden om gebruik te maken van de ondergrond kunnen worden meegenomen, waardoor geen kansen worden gemist. Ook kan in deze fase worden nagegaan of bijvoorbeeld sanering van het grondwater kan worden gecombineerd met het gebruik maken van bodemenergie.

In deze paragraaf is beschreven wat de consequenties zijn van het beleid voor bodemkwaliteit voor het bestemmingsplan.

Verwijzingen