8.3.2 Wet- en regelgeving

Wet bodembescherming (Wbb)

De regelgeving voor bodemsanering is vastgelegd in de Wet bodembescherming (Wbb) die op 1 januari 1987 inwerking is getreden. De Wbb bevat het wettelijk kader voor het bodembeleid. Op 1 januari 2006 is de gewijzigde Wet bodembescherming in werking getreden (Stb. 2005, 681, waarmee ook het Besluit financiële bepalingen bodemsanering in werking is getreden). De grote hoeveelheid verontreinigde locaties maakte dit noodzakelijk. Met de voortzetting van het toenmalige beleid zou het nog zeker honderd jaar duren voordat de Nederlandse bodem ‘schoon' is. De nieuwe regels moeten er voor zorgen dat de bodemverontreinigingsproblematiek in circa vijfentwintig jaar wordt beheerst. Dit door bodemsaneringen beter aan te laten sluiten bij de maatschappelijke dynamiek. Het doel is zo te komen tot een effectiever bodembeleid.

De minister van VROM heeft in een brief aan de Tweede Kamer van 25 september 2008 laten weten dat de voornemens uit de beleidsbrief van januari 2008 aanpassing van de Wet bodembescherming (Wbb) en andere wet- en regelgeving nodig maakt. Het gaat dan om:
a) het mogelijk maken van gebiedsgericht beheer van verontreinigd grondwater met minder dominantie van de gevalsaanpak en het daarbij behorende instrumentarium;
b) het vormgeven van beleid voor de ondergrond, waarbij er samenhang is met onder meer (het initiatiefvoorstel van) de Warmtewet, en de Waterwet; het waarborgen van een duurzaam gebruik via criteria en randvoorwaarden en de verankering daarvan in eventuele nieuwe regelgeving (onder meer de Wbb);
c) ook leidt de verdere uitbouw van de samenhang met het ruimtelijk beleid en dus het instrumentarium van de Wet ruimtelijke ordening mogelijk tot wetsaanpassing;
d) Tevens is er het inbouwen van de saneringsparagraaf waterbodems in de Waterwet.

Inmiddels is een wetsvoorstel voor het mogelijk maken van gebiedsgericht beheer in een vergevorderd stadium. De verwachting is dat de wijziging van de Wet bodembescherming in 2012 in werking treedt. Het vormgeven van het beleid voor de ondergrond is neergelegd in een ontwerp algemene maatregel van bestuur bodemenergie. De verwachting is dat ook dit besluit in 2012 in werking treedt. De saneringsparagraaf waterbodems is uit de Wet bodembescherming gehaald en opgenomen in de Waterwet.

Besluit Uniforme Saneringen (BUS)

Het BUS is een landelijke uniforme regeling voor eenvoudige, gelijksoortige saneringen die in korte tijd afgerond kunnen worden. Naar schatting valt circa 60 procent van de saneringen onder BUS. Het doel van het BUS is het vereenvoudigen en versnellen van de bodemsaneringsprocedure, het verlagen van de kosten van bodemsanering en het verlagen van de uitvoeringskosten bij decentrale overheden.

Het Besluit en de Regeling uniforme saneringen zijn per 16 februari 2006 in werking getreden. In de jaren daarna zijn via kleine aanpassingen van de Regeling de regels verder vereenvoudigd en waardoor nog meer saneringen onder BUS zijn komen te vallen. Momenteel wordt met de Begeleidingscommissie BUS verkend op welke punten het BUS verder verbeterd en uitgebreid kan worden. Dit leidt waarschijnlijk tot een aanpassing van Besluit en Regeling in 2011.

Circulaire Bodemsanering

Op 1 mei 2006 is de Circulaire Bodemsanering 2006 in werking getreden (Staatscourant 2006, 83, pagina 34). Wijzigingen van de Circulaire hebben zich voorgedaan per 1 oktober 2008 en per 1 april 2009 (Staatscourant 2009, 67). In de Circulaire staat de uitwerking van het saneringscriterium centraal. De Circulaire gaat ook in op de uitwerking van de saneringsdoelstelling zoals die is opgenomen in de gewijzigde tekst van artikel 38 van de Wet bodembescherming en de wijze waarop de ernst en spoedeisendheid van een geval van bodemverontreiniging wordt vastgesteld. Voor 2011 wordt de circulaire opnieuw gewijzigd.

Besluit bodemkwaliteit

Het Besluit bodemkwaliteit  dat op 1 januari 2008 in werking is getreden bevat de regels voor kwaliteitsborging van de bodemwerkzaamheden (Kwalibo), en voor omgaan met bouwstoffen, grond en baggerspecie. Voor het toepassen van bouwstoffen en grond en baggerspecie op/in landbodems, is het Besluit bodemkwaliteit een half jaar later op 1 juli 2008 in werking getreden.