8.4 Maatregelen

Wanneer de bodemkwaliteit te laat in de ruimtelijke planvorming wordt betrokken kan dat negatieve gevolgen hebben.

De gevolgen kunnen variëren van de noodzaak tot het ontwerpen van een nieuw plan tot stagnatie in de uitvoering van bouwactiviteiten.
Om deze problemen te voorkomen is vroegtijdig overleg tussen betrokkenen, inclusief (bodem)deskundigen, noodzakelijk. Hierbij kan de informatie uit bodeminformatiesystemen, zoals bodemloket, nuttig zijn.

Oplossingen voor aanwezige bodemverontreiniging kunnen zijn (uit Leidraad Bodembescherming praktijk en uitvoering deel B, hoofdstuk B-XI Bodem en ruimtelijke ordening,:

• fasering van de gewenste bestemmingen, die aansluit op de sanering;
• een alternatieve (mogelijk minder gewenste) functietoedeling maken;
• eigen middelen genereren om de benodigde sanering te realiseren;
• projectgewijs een maximaal haalbare inrichtings- en/of saneringsvorm zoeken door integrale planvorming samen met bodemdeskundigen.

Bij de keuze van de saneringsvorm dient te worden afgewogen of eventuele gebruiksbeperkingen zullen worden nageleefd en praktisch controleerbaar zijn. Als algemeen uitgangspunt geldt dat zogenaamde nazorg van de sanering geminimaliseerd wordt.

Voorbeelden van wat op het gebied van bodem in het bestemmingsplan geregeld kan worden (uit: Het bestemmingsplan als instrument voor duurzame stedenbouw)

• een gesloten grondbalans is deels te regelen door in het plan een zonering aan te geven van af te graven en op te hogen terreindelen. De toelichting moet de achtergrond ervan verduidelijken. Via nadere eisen is te voorkomen, dat gebouwd wordt zonder afgraven of ophogen. Het aanbrengen of verplaatsen van zand kan aanlegvergunningplichtig zijn
• bouwverbod (bijvoorbeeld via uitwerkingsplicht) opnemen als nog geen duidelijkheid bestaat over de bodemkwaliteit of als bodemsanering nodig is
• in een gedetailleerd bestemmingsplan: gericht bebouwing en wegen bestemmen op plekken met de grootste draagkracht van de bodem, waarbij rekening wordt gehouden met de aanwezige bodemkwaliteit
• in de beschrijving in hoofdlijnen voorwaarden opnemen voor ophogen/afgraven onder behoud van peilen en grondniveaus (op plankaart).

In de handreiking 'Bodemtoets bij bestemmingsplan en bouwvergunning' kunnen niet-bevoegd gezaggemeenten meer informatie vinden over dit onderwerp vinden.