Kunststof en autobanden

Doel afvalscheiding
Kunststofafval wordt bij voorkeur als grondstof ingezet voor de productie van nieuw product. Daarnaast, wordt een groot deel van de afvalstroom geëxporteerd naar het buitenland voor verdere verwerking. Specifieke regels betreffende het afvaltransport zijn hiervoor van toepassing. Ook wordt afvalmateriaal nuttig toegepast in de petrochemische industrie. Het verbranden met een hoog energierendement wordt in toenemende mate gebruikt in de energie- en industriële sector. Om kunststofafval nuttig te kunnen toepassen is scheiding aan de bron veelal noodzakelijk. De gesorteerde kunststofstromen kunnen verwerkt worden in verschillende processen tot bruikbare grondstoffen. Dikwandige producten zoals kratten worden gewassen en gemalen tot maalgoed. Na een smelt zuiveringsstap wordt bijvoorbeeld folie verwerkt tot regranulaat. Veel autobanden kunnen na loopvlakvernieuwing opnieuw gebruikt worden. Als granulaat kan rubber afkomstig van banden worden toegepast in ZOAB, kinderspeelplaatstegels, tapijtruggen, fundering van sportvloeren, remvoering en dakleer. Andere toepassingen van kunststofafval zijn bijvoorbeeld de productie van pallets, platen, rioolputten, palen, planken, etc. Kunststof pallets zijn inmiddels bekende producten uit recyclaat. Deze pallets ontstaan uit folie-recyclaat (PE-LD). Polyestervezel uit kunststof PET flessen is het basis materiaal voor veel sport- en vrijetijdskleding.

Wat wel en wat niet scheiden
Veel kunststoffen komen voor materiaalhergebruik en nuttige toepassing en dus voor scheiding in aanmerking. Met name voor folie, piepschuim, bekertjes, emmers, kratten/bakken en (PET)flessen bestaat reeds een uitgebreide inzamelstructuur. Kunststoffen die niet-recyclebaar zijn en daarom dus ook niet gescheiden hoeven te worden zijn onder andere:

1. folies, emmers e.d. met een organische vervuiling (olie, vetten, voedselresten, enz.);
2. laminaatfolies;
3. blisterverpakkingen.

Kunststofverpakkingen met gevaarlijk afval vallen onder gevaarlijk afval en dienen altijd gescheiden te worden gehouden. Ook voor autobanden geldt dat ze in principe altijd gescheiden kunnen worden. Kunststofafval dient gescheiden te worden indien de meerkosten hiervan lager liggen dan € 45.- per ton. Richtlijnen voor scheiding zijn:

Afvalcomponent	Richtlijn afvalscheiding (maximale herbruikbare hoeveelheden per week in restafval)
Gevaarlijke afval	N.v.t. altijd scheiding
Folie	0 kg
Plastic bekertjes	± 500 stuks
EPS (piepschuim)	1 rolcontainer van 240 liters (± 3 kg)
Overige kunststoffen	25 kg
Autobanden	5 stuks

Inzameling
Veel kunststoffen kunnen worden ingezameld en afgevoerd in diverse maten kunststof zakken. Deze speciale zaken zijn geperforeerd en worden vaak samen met het papierafval ingezameld waardoor de logistieke kosten aanzienlijk lager worden. Ook de afvoer middels rolemmers, winkelcontainers, gaascontainers, transportcontainers, rolcontainers en big bags is mogelijk. Tenslotte bestaat de mogelijkheid om kunststoffen op pallets of los gestapeld aan te bieden. Dit laatste geldt ook voor autobanden, zij het dat deze wel aan daarvoor gecertificeerde inzamelbedrijven dienen te worden afgegeven. Om de waarde te optimaliseren dienen alle kunststoffen zo schoon, droog en reukloos mogelijk te zijn. Voorkom derhalve zoveel mogelijk vervuilingen als plakband, nietjes, stickers of andere materialen zoals karton, hout, metalen, veegvuil e.d. Goede afspraken met leveranciers kunnen hierbij helpen. Vraag uw inzamelaar naar de acceptatiecriteria. Omdat kunststoffen vaak volumineus zijn wordt aanbevolen om (waar mogelijk) gebruik te maken van volume reducerende inzamelmiddelen, zoals bijvoorbeeld een foliestiekcontainer (een container met aan de bovenkant elastische banden die de folie tegenhouden). Het gebruik van een thermische pers is niet aan te bevelen (de kwaliteit gaat achteruit en weinig inzamelaars/verwerkers zijn hierin geïnteresseerd). Voor koffiebekers, kunststof flessen, -kratten, -pallets, etc. kunt u uw inzamelaar of leverancier ook vragen om speciale verwijderingsystemen (o.a. speciale dozen, kunststofzakken e.d.).

Kosten en baten
Afvalscheiding van kunststoffen levert nagenoeg altijd een netto kostenbesparing (vanwege het hoge restafvaltarief van boven de € 150/ton). Monostromen leveren vaak zelfs geld op. De mogelijkheden en kosten voor de scheiding van kunststoffen zijn echter sterk afhankelijk van de mate van homogeniteit en vervuiling van de afvalstroom, alsmede van de af te voeren hoeveelheid en de af te leggen transportafstand. Hoe minder vervuild de afvalstroom en hoe beter in afzonderlijke kunststoffen gescheiden, hoe hoger de waarde. De zakken die samen met het oude papier en karton worden afgevoerd kosten enkele euro’s per zak (logistieke kosten zijn inbegrepen). U kunt uw kosten beperken door het gescheiden afval zelf weg te brengen naar een innamepunt of door gebruik te maken van de retourlogistiek van uw groothandel of distributiecentrum. Het Besluit Beheer Autobanden houdt in dat producenten en importeurs vanaf 1 april 2004 verantwoordelijk zijn voor de inname van gebruikte personenwagenbanden en de verwerking daarvan. Ze moeten de aan hen aangeboden banden zonder kosten terugnemen. Voor het Besluit Beheer Verpakkingen zie ‘tips’.

Enkele tips

• Zorg er bij het (beter) scheiden van kunststoffen en autobanden zoveel mogelijk voor dat u de inhoud van uw restafvalcontainer verkleint of beter nog de ledigingfrequentie hiervan naar beneden brengt. Daarmee behaalt u namelijk een interessant kostenvoordeel.
• De VMK heeft voor diverse branches en voor diverse kunststofstromen handige informatiebrochures en instructiekaarten opgesteld over afvalscheiding en gescheiden inzameling (www.vmk.nl).
• Bespreek met uw inzamelaar voor oud papier (of met een andere inzamelaar) of deze gelijktijdig met het papier ook het gescheiden kunststofafval kan meenemen; in de praktijk blijkt deze mogelijkheid al door een groot aantal bedrijven en inzamelaars te zijn opgepakt.
• Stimuleer uw leverancier om kunststofverpakkingen mee te nemen en in te zamelen bij centrale plaatsen voor recycling. Dit is vaak mogelijk bij grote(re) hoeveelheden.
• Stimuleer uw leverancier om de hoeveelheid (transport)verpakking tot een minimum te reduceren, om eenduidige materiaalsoorten toe te passen (bijvoorbeeld verpakkingsfolies, plakband e.d. van een soort kunststof) en om alleen onbedrukte en doorzichtige folies te gebruiken.
• Let op! Sinds begin 2006 zijn er specifieke regels voor verpakkingsafval. Met inwerkingtreding van het Besluit beheer verpakkingen en papier en karton, is nu iedere producent/importeur, voor de verpakkingen die hij op de Nederlandse markt heeft gebracht, individueel verantwoordelijk om de voorgeschreven percentages gescheiden inzameling, recycling en overige nuttige toepassing te realiseren. Als u meer wilt weten, kunt u contact opnemen met VROM (zie verder informatie).

Verdere informatie

• Scheiding- en hergebruikmogelijkheden van kunststof (algemeen): Vereniging Milieubeheer Kunststofverpakkingen, tel: (070) 444 0640 of www.vmk.nl (op deze site zijn onder andere de adressen van de inzamelaars van kunststof verpakkingen te vinden) en Vereniging van Kunststof Recyclers, VKR@nrk.nl of tel: (070) 444 0660.
• Inzameling bekertjes: Stichting Disposables Benelux, www.prodisposables.nl of tel: (0800) 022 20 24.
• Inzameling EPS: Stybenex Verpakkingen, http://eps.stybenexverpakkingen.nl of tel (0418) 513 450
• Inzameling banden: Vereniging Band en Milieu, www.recybem.nl of tel: (070) 444 06 32 en Auto Recycling Nederland, www.arn.nl of tel: (020) 661 3181.
• Inzameling van bedrijfsafvalstoffen: Vereniging Afvalbedrijven, www.verenigingafvalbedrijven.nl of tel: (073) 627 9444, Transport en Logistiek Nederland, www.tln.nl of tel: (079) 363 6111 en Nederlandse vereniging voor afval- en reinigingsmanagement, www.nvrd.nl of tel: (026) 377 1333.
• Stichting Nedvang, Collectieve organisatie voor consumenten- en bedrijfsverpakkingen. Bevat informatie over het Besluit verpakkingen en preregistratie; www.nedvang.nl.
• Stichting Bedrijfsverpakkingen Nederland (BVNL) richt zich op bedrijven die voornamelijk bedrijfsverpakkingen produceren of importeren; www.bedrijfsverpakkingen.nl.
• Het Recycling Netwerk is een coalitie van (milieu) organisaties die zich inzetten voor een beter milieu door een goed materialenbeleid, ·met speciale aandacht voor statiegeld en verpakkingen; www.recyclingnetwerk.nl.
• Voor algemene vragen over het beleid en de wet- en regelgeving van het ministerie van VROM kunt u contact opnemen met Postbus 51; tel: (070) 339 5050; www.vrom.nl.