Overzicht asbestregelgeving

Hieronder treft u een overzicht van de belangrijkste wet- en regelgeving over asbest. Zie het overzicht in tabelvorm voor de actuele wetteksten en de oorspronkelijke staatsbladteksten met de bijbehorende Nota van Toelichting. De tabel geeft ook inzicht in de asbestregelgeving die minder vaak van toepassing is.

De volgende regelingen worden hier besproken:

Asbestverwijderingsbesluit 2005
Het Asbestverwijderingsbesluit heeft als doel de emissie van asbestvezels te beperken bij:

  • het afbreken van gebouwen of objecten of
  • het verwijderen van asbestbevattende materialen uit gebouwen of objecten

Ook het opruimen van asbesthoudende materialen na incidenten valt onder het besluit.

Als een eigenaar van een gebouw asbest uit een bouwwerk wil (laten) verwijderen, moet hij daar in de meeste gevallen melding van doen bij de gemeente. Daarbij maakt het niet uit hoeveel asbest hij wil verwijderen. In het Bouwbesluit 2012 staat aangegeven wanneer en onder welke voorwaarden een melding gedaan moet worden. Het asbest moet in de meeste gevallen verwijderd worden door een gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf. (Zie de website van Ascert voor een overzicht van gecertificeerde asbestinventarisatie- en asbestverwijderingsbedrijven.)

In sommige gevallen mag een particulier de asbestverwijdering zelf uitvoeren. Ook in dat geval moet hij melding doen bij de gemeente.

Besluit asbestwegen
Het is verboden een weg, een pad of een erf dat asbest boven een bepaalde concentratie bevat voorhanden te hebben. Het verbod geldt niet als de eigenaar heeft aangetoond dat deze concentratie niet overschreden wordt. Daarnaast geldt het verbod niet als het asbest voor 1 juli 1993 is aangebracht en de weg is afgedekt met asfalt, klinkers of beton.

Arbeidsomstandighedenbesluit
Het Arbeidsomstandighedenbesluit geeft voor asbest met name concrete bepalingen in:

  • hoofdstuk 2, afdeling 5 (bouwproces)
  • hoofdstuk 4, afdeling 5 (aanvullende voorschriften asbest)
  • hoofdstuk 8, afdeling 1 (persoonlijke beschermingsmiddelen)

Het Arbeidsomstandighedenbesluit schrijft onder andere voor dat een bedrijf dat asbest wil verwijderen of wil opruimen, eerst een asbestinventarisatierapport moet laten opstellen door een gecertificeerd inventarisatiebedrijf. Zo'n rapport beschrijft de risicoklasse waarin de werkzaamheden met asbest worden ingedeeld (1, 2 of 3).

Er zijn enkele specifieke uitzonderingen. Deze staan in het besluit.
Werkzaamheden met een laag risico (klasse 1) zijn bijvoorbeeld het demonteren van asbest, dat nog in een goede staat verkeert, zonder dit te breken. In deze gevallen hoeft de asbestverwijdering niet meer te worden uitgevoerd door een gecertificeerd bedrijf, maar mag ook een asbestdeskundige aannemer de klus doen. Het Arbeidsomstandighedenbesluit en vooral de bijbehorende regeling wordt op regelmatige basis gewijzigd. De meest recente informatie is te vinden op het Arboportaal van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW).

Productenbesluit Asbest
Het Productenbesluit geldt voor zowel bedrijven als particulieren. Het besluit bevat het verbod op het produceren, op de markt brengen, invoeren, in voorraad houden, verkopen, toepassen en hergebruiken van asbesthoudende producten. De regels gelden niet voor bodemverontreinigingen met asbest en asbesthoudend afval, voor zover het gaat om verwijdering door verbranden of storten van asbest, maar wél op nuttige toepassing van asbesthoudende afvalstoffen.

Certificatieschema's voor werken met asbest
Een van de instrumenten die het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) inzet om veilige en gezonde arbeidsomstandigheden te bevorderen, is certificatie. Voor bepaalde werkzaamheden met asbest is een wettelijk certificaat verplicht. De bedoeling van het certificaat is, dat de gebruiker een ‘gefundeerd vertrouwen' mag hebben dat aan de te stellen eisen is voldaan.

Certificaten worden aan de certificaathouders verstrekt door certificerings- en keuringsinstellingen (cki's) die daartoe door de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) zijn aangewezen. Zij toetsen of het product, het systeem of de deskundige persoon aan criteria voldoen. Certificatie-eisen worden opgesteld door deskundigen van partijen die bij een onderwerp betrokken zijn (verenigd in een Centraal College van Deskundigen (CCvD)). Dit zijn bijvoorbeeld klanten, gebruikers, producenten en certificerende instellingen. Als de eisen voldoen aan de voorwaarden van de overheid, dan worden ze door de minister van SZW vastgesteld en krijgen ze daarmee een wettelijke status.

Ascert (stichting certificatie asbest) is de door de minister van SZW aangewezen beheersstichting in het werkveld asbest. Ascert vervult binnen het werkveld asbest een coördinerende en faciliterende rol voor SZW. Ascert verstrekt zelf geen certificaten. Dit is voorbehouden aan de cki's. Op de site van Ascert zijn de certificatieschema's en een overzicht van gecertificeerde asbestverwijderings- en inventarisatiebedrijven te vinden.

Bouwbesluit 2012
Het Bouwbesluit 2012 bevat voorschriften over het bouwen, gebruiken en slopen van bouwwerken. Het besluit treedt in de plaats van het Bouwbesluit 2003. In het Bouwbesluit 2012 is de sloopvergunning vervangen door de sloopmelding. Volgens de Nota van Toelichting van het Bouwbesluit is het nog steeds zo dat met deze melding de gevaren van asbest benadrukt worden. In de artikelsgewijze toelichting is in paragraaf 1.7 uitdrukkelijk opgenomen dat de stelselwijziging voor asbestverwijdering geen verlaging van de prioriteiten betekent.

De hoofdregel is dat de sloper ten minste vier weken voor de aanvang van de werkzaamheden de sloopmelding bij het bevoegd gezag doet (artikel 1.26). In een beperkt aantal gevallen, bijvoorbeeld reparatieonderhoud, kan deze termijn verkort worden tot vijf werkdagen. Soms is er geen sloopmelding nodig. De eisen waaraan een sloopmelding moet voldoen staan in artikel 1.26 Bouwbesluit.

Modelbouwverordening Gemeenten
Op 1 april 2012 is het Bouwbesluit 2012 in werking getreden. In het Bouwbesluit 2012 staan, onder andere, voorschriften over asbestverwijdering uit bouwwerken. De voorschriften uit de gemeentelijke bouwverordening die op asbestverwijdering uit bouwwerken betrekking hebben zijn door de inwerkingtreding van het Bouwbesluit 2012 komen te vervallen. Door de inwerkingtreding van het Bouwbesluit 2012 is de sloopvergunning vervangen door een sloopmelding.


Uw onderwerpen