Certificering

Een gecertificeerd persoon voert lekcontroles en onderhoud aan apparatuur uit. Deze persoon kent de apparatuur en weet waarop gelet moet worden. Hierdoor worden lekkages op tijd ontdekt en vakkundig gerepareerd. Voor bepaalde handelingen moet ook het bedrijf zelf gecertificeerd zijn.

De Europese verordeningen geven lidstaten de mogelijkheid om nadere eisen te stellen aan certificering van personen en bedrijven. Nederland heeft dit gedaan in artikel 6 en 9 tot en met 16 van het Besluit gefluoreerde broeikasgassen en ozonlaagafbrekende stoffen. Artikel 6 en 9 van dit Besluit geven aan dat een verdere invulling van de certificeringseisen staat in de Regeling gefluoreerde broeikasgassen en ozonlaagafbrekende stoffen.

Uitleg termen op deze webpagina:

  • Besluit: Besluit gefluoreerde broeikasgassen en ozonlaagafbrekende stoffen
  • Regeling: Regeling gefluoreerde broeikasgassen en ozonlaagafbrekende stoffen

Werkzaamheden waarvoor een certificaat verplicht is

De gebruiker van de apparatuur is verantwoordelijk voor uitvoering van de werkzaamheden door gecertificeerd personeel en gecertificeerde bedrijven. Bedrijven bestaand uit meerdere vestigingen moeten voor elke vestiging afzonderlijk een bedrijfscertificaat hebben.

Het logboek moet aangeven wie welke werkzaamheden heeft uitgevoerd. Rijkswaterstaat houdt een register bij waarin alle geldige persoonscertificaten geregistreerd staan.

De tabel geeft aan voor welke werkzaamheden een certificaat nodig is.

Werkzaamheden

KWs

Bs

K

E

O

Certificering van personen (p) en certificering van bedrijven (b)
Installatie p, b p, b p p -
Service, onderhoud en reparatie p, b p, b p p -
Buitendienststelling p, b p, b p p -
Lekkagecontrole p p p - -
Terugwinning p p p p p

KWs: stationaire koel-, klimaatregelings- en warmtepompapparatuur
Bs: stationaire brandbeveiligingsapparatuur
K: koelapparatuur van koelwagens en koelaanhangwagens
E: elektrische schakelinrichtingen
O: overige apparatuur, bestaande uit:

  • stationaire apparatuur die oplosmiddelen op basis van gefluoreerde broeikasgassen bevatten
  • mobiele apparatuur
  • klimaatregelingsapparatuur in motorvoertuigen

Definitie terugwinnen

De F-gassenverordening EU 517/2014 geeft in artikel 2 een definitie voor terugwinnen. Onder terugwinnen valt het verzamelen van f-gassen uit apparatuur of producten. Dit geldt ook voor het tijdelijk opslaan van f-gassen in een apart buffervat tijdens onderhoud of service. De persoon die de terugwinning uitvoert heeft altijd een persoonscertificaat nodig.

Certificeringsverplichting

Stof

Verplichtingen EU-verordeningen

NL-regelgeving

F-gassen

Artikel 10 lid 1, artikel 4 lid 2 en artikel 8 lid 1 EU 517/2014
EG 303 tot en met 307 /2008

Artikel 6 Besluit

Ozonlaagafbrekende stoffen

Artikel 22 lid 5 en artikel 23 lid 4 EG 1005/2009

Artikel 9 Besluit

Geldige persoonscertificaten

De geldige persoonscertificaten zijn (kleuren groen of geel):

  • Diploma Terugwinnen mobiele airco's
  • Diploma Koelinstallaties Categorie I (voorbeeld (pdf, 112 kB))
  • Diploma Koelinstallaties Categorie II (voorbeeld (pdf, 113 kB))
  • Diploma Koelinstallaties Categorie III
  • Diploma Koelinstallaties Categorie IV
  • Diploma Stationaire brandbeveiligingssystemen en brandblusapparaten
  • Diploma Terugwinnen hoogspanningsschakelaars

De kleur van het document is niet van belang.

Voor koel-, klimaatregelings- en warmtepompapparatuur gevuld met f-gassen zijn er dus vier verschillende categorieën persoonscertificaten:

  • Cat. I: lekcontrole, terugwinnen, installatie, onderhoud, reparatie, service, buitendienststelling van stationaire apparatuur en mobiele apparatuur
  • Cat. II: terugwinnen, installatie, reparatie, onderhoud, service, buitendienststelling van stationaire apparatuur en koeleenheden op koelwagens en koelaanhangwagens < 3 kg, en lekcontrole waarbij het koelcircuit niet wordt geopend van stationaire apparatuur en koeleenheden op koelwagens en koelaanhangwagens
  • Cat. III: terugwinnen apparatuur < 3 kg; hermetisch afgesloten apparatuur < 6 kg
  • Cat. IV: lekcontrole waarbij het koelcircuit niet wordt geopend van stationaire apparatuur en koeleenheden op koelwagens en koelaanhangwagens
Vier categorieën persoonscertificaten koelinstallaties

Stof

Verplichting

Verbodsbepaling

F-gassen

Artikel 3 lid 2 EU 2015/2067, vervangt EG 303/2008

Artikel 5 lid 4 Besluit

Personen die koudemiddel uit mobiele airco's terugwinnen, moeten een persoonscertificaat hebben. Behalve personen met dit persoonscertificaat, mogen ook personen met een persoonscertificaat Categorie I deze terugwinning uitvoeren.

In het logboek moet terug te vinden zijn wie welke werkzaamheden heeft uitgevoerd. Rijkswaterstaat houdt een register bij waarin alle geldige persoonscertificaten geregistreerd staan.

Erkenning in EU-landen

Er is wederzijdse erkenning van f-gassen certificaten tussen lidstaten van de Europese Unie. Dit volgt uit artikel 10 lid 10 van de F-gassenverordening. Dit houdt in dat een f-gassen certificaat dat is afgegeven in een EU land ook geldig is in Nederland. Het omgekeerde geldt ook. Een in Nederland behaald f-gassen certificaat is ook geldig in andere EU landen.

Wederzijdse erkenning van f-gassen certificaten in Nederland vanuit een ander land, niet zijnde een lidstaat van de Europese Unie, geldt alleen in die gevallen als er tussen NL en “het andere land” een daartoe strekkend of mede daartoe strekkend Verdrag is dat Nederland bindt. Bovendien moet dit Verdrag een beroepsniveau waarborgen dat ten minste gelijkwaardig is aan het niveau in een EU land.

Verkrijgen van een persoonscertificaat

Voor het verkrijgen van een persoonscertificaat moet een personeelslid een examen halen. De minister van Infrastructuur en Waterstaat geeft een erkenning aan certificeringsinstellingen die dit examen geven. Dit zijn de volgende instellingen:

  • mobiele airco's: Stichting Vakopleiding Automobiel- en Motorrijwielbedrijf (IBKI)
  • hoogspanningsschakelaars: Bepect bv
  • sector stationaire apparatuur en transportkoeling (> 3kg): Stichting Emissiepreventie Koudetechniek (STEK)
  • Brandbestrijdingsmiddelen: STE Examenbureau B.V.
  • Brandbestrijdingsmiddelen: CIBV
  • Stationaire koeling: STE Examenbureau B.V.
  • Mobiele werktuigen: Stichting Certificering Examinering Risicovolle Taken

In de Beoordelingsrichtlijn voor het certificaat f-gassen voor personen staan de eisen die exameninstellingen hanteren als grondslag voor de afgifte van het certificaat f-gassen voor personen. Deze BRL bevat daarnaast eisen aan exameninstellingen en procedurele eisen voor de afgifte van persoonscertificaten.

Inhoud persoonscertificaat

Het persoonscertificaat bevat de volgende gegevens:

  • naam van de certificeringsinstelling
  • de volledige naam en geboortedatum van de houder van het persoonscertificaat
  • registratienummer (het monteursnummer)
  • werkzaamheden die de houder van het persoonscertificaat mag uitvoeren
  • apparatuur waarvoor de houder van het persoonscertificaat de werkzaamheden mag uitvoeren
  • de datum van afgifte en ondertekening door de daartoe bevoegde vertegenwoordiger van de certificeringsinstelling

Dit is verplicht via artikel 3 van de Regeling gefluoreerde broeikasgassen en ozonlaagafbrekende stoffen.

Aanvraag van een duplicaat f-gassen persoonscertificaat

Het is mogelijk een duplicaat van een F-gassen persoonscertificaat te ontvangen. Een duplicaat van een F-gassen persoonscertificaat die u heeft verkregen via een exameninstelling, vraagt u aan bij die exameninstelling.

Het is niet meer mogelijk een duplicaat van een F-gassen persoonscertificaat aan te vragen via Rijkswaterstaat. Het gaat hier om een duplicaat van een certificaat die u kreeg via de omruilactie van STEK diploma's. Deze service is overgenomen door STEK. Alle informatie om een duplicaat aan te vragen bij STEK vindt u op de website https://www.stek.nl/voor-examenkandidaten/diplomas/

Verkrijgen van een bedrijfscertificaat

Een bedrijf kan een bedrijfscertificaat aanvragen bij één van de volgende keuringsinstanties:

  • SGS Intron Certificatie BV te Culemborg
  • Energie Consult Holland BV te Ede
  • Bureau Veritas BV te Amersfoort
  • Kiwa certification te Apeldoorn
  • Dekra Certification BV te Arnhem
  • CIBV te Amersfoort

Om voor een bedrijfscertificaat in aanmerking te komen moet het apparatuur- en onderhoudsbedrijf:

  • beschikken over voldoende personeel met juist certificaat
  • beschikken over werkprocedures en juiste gereedschap om lekvrij te werken
  • bij werkzaamheden aan koelapparatuur: beschikken over een koudemiddelenregistratie

In de Beoordelingsrichtlijn procescertificaat f-gassen (BRL 100) staan de eisen die certificeringsinstellingen hanteren als grondslag voor de afgifte en instandhouding van het bedrijfscertificaat f-gassen. Deze BRL bevat daarnaast eisen aan certificeringsinstellingen en procedurele eisen voor de afgifte en instandhouding van certificaten.

Inhoud bedrijfscertificaat

Het bedrijfscertificaat bevat de volgende gegevens:

  • naam van de certificeringsinstelling
  • naam, adres en vestigingsplaats van het gecertificeerde bedrijf
  • registratienummer
  • werkzaamheden die de houder van het bedrijfscertificaat bevoegd is uit te voeren
  • de apparatuur waarvoor de houder van het bedrijfscertificaat bevoegd is werkzaamheden uit te voeren
  • de datum van afgifte en ondertekening door de daartoe bevoegde vertegenwoordiger van de certificeringsinstelling
  • de geldigheidsduur van het bedrijfscertificaat

Dit is verplicht via artikel 3 van de Regeling gefluoreerde broeikasgassen en ozonlaagafbrekende stoffen.

Bedrijfscertificaat per vestiging

Een bedrijf met meerdere vestigingen heeft voor elke vestiging een bedrijfscertificaat nodig.

Een vestiging:

  • heeft een relatie met het adres/de locatie van een bedrijf
  • is verantwoordelijk voor aansturing en planning van werkzaamheden/monteurs
  • heeft verantwoordelijkheid over het beschikbare materieel en procedures.

Heeft een bedrijf vestigingen op 6 verschillende locaties, dan behoort het bedrijf voor elke locatie een bedrijfscertificaat te verkrijgen. Ook dus bij twee locaties die bijvoorbeeld in dezelfde plaats liggen.


Stappenschema

Stappenplan toezicht