Shapefile en csv-bestand

De gegevens in de Monitoringstool zijn gekoppeld aan wegvakken en ruimtelijke objecten. De bestanden bevatten daarom essentiele geografische informatie. De geografische informatie is nodig om de gegevens ten opzichte van elkaar te plaatsen en voor de juiste ligging in Nederland. Ook wordt deze informatie gebruikt voor het identificeren van de gegevens.

Voor de import en export van gegevens gebruikt de Monitoringstool en rekentool twee bestandsformaten:

  • shapefile;
  • csv-bestand.

Deze bestandsformaten kunt u in de Monitoringstool min of meer door elkaar gebruiken. Daar door kunt u zelf kiezen welk formaat voor u het handigste werkt.

Shapefile

De shapefile is het veelgebruikte uitwisselingsformaat voor geografische informatie. Het is gebasseerd  op de door ESRI in jul 1998 gepubliceerder specificaties. Een shapefile bestaat altijd uit tenminste drie bestanden met exact dezelfde naam en alleen een andere extensie van drie letters. De drie bestanden zijn:

  • een .shp-bestand met de ligging van de objecten;
  • een .shx-bestand met de index van elk object in het .shp-bestand;
  • een .dbf-bestand met de attributen (gegevens) van de objecten in XBase-formaat.

Daarnaast zijn er nog een enkele bestanden die soms deel uit maken van een shape. Eén daarvan is de .prj voor de ruimtelijke projectie (in Nederland meestal de Amersfoortse Coordinaten). Andere zijn de .sbn en .sbx voor ruitelijke indexen en zijn voor de Monitoringstool verder niet van belang. De Monitoringstool exporteert standaard ook een bestand met de extensie prj. Dit bestand kan voor GIS programma's van belang zijn om de juiste projectie te kiezen. De Monitoringstool gebruikt altijd de Amersfoortse coordinaten en het .prj bestand kan daarom niet in de Monitoringstool geimporteerd worden.

Shapefiles kunnen ingelezen, bekeken en bewerkt worden met GIS-programma's. ArcGIS van ESRI is de meest bekende maar er zijn ook andere (gratis) pakketten zoals het onder GNU Public License (GPL) uitgebrachte QGIS. Het .dbf-bestand kunt u overigens ook openen met bijvoorbeeld Excel. Gebruik dit alleen voor het bekijken van de gegevens. Eventuele wijzigingen die u in de .dbf-bestand aanbrengt kunnen er toe leiden dat de shapefile onleesbaar wordt.

Niet iedereen kan werken met GIS. U heeft er ten eerste een speciaal GIS programma voor nodig. Daarnaast voldoende kennis om het programma op de juiste manier te bedienen. Een GIS-programma is vaak ingewikkeld en kent heel veel verschillende functies. Het vergt kennis, inzicht en ervaring om de vele mogelijkheden te gebruiken. Daarnaast maken de meeste overheden gebruik van ArcGIS en door de licentiekosten zijn er vaak maar een beperkt aantal licenties beschikbaar.

Als u kunt werken met GIS is het gebruik van shapefiles voor het bewerken en controleren van de gegevens voor de Monitoringstool en Rekentool aan te bevelen.

csv-bestanden

Als u niet kunt werken met GIS en u geen geografische wijzigingen hoeft te doen kunt u de csv-bestanden gebruiken. Een csv-bestand kunt u openen in bijvoorbeeld Excel of in een speciale editor. U kunt het bestand ook openen in kladblok maar vaak laat de visualisatie dan te wensen over. U kunt het bestand niet inlezen in een tekstverwerker zoals Word.

In het csv-bestand zijn de gegevens door een puntkomma van elkaar gescheiden. De geometrie is in het csv-bestand opgenomen als Well Known Text (wkt) in het veld geomet_wkt. Dit is een standaard uitwisselingsformaat voor geometrie. In theorie kunt u de wkt-geometrie in een csv-bestand veranderen, maar erg praktisch is dat niet. De overige gegevens kunt u wel eenvoudig met Excel wijzigen en het bestand weer opslaan als puntkomma gescheiden bestand.

Decimale punt in csv-bestand:
De Monitoringstool gebruikt in het csv-bestand standaard een punt als decimaalteken. Vaak is uw versie van Excel ingesteld op de nederlandse standaard met een komma als decimaalteken. Als u het csv-bestand van de Monitoringstool inleest wordt de punt als decimaalteken niet herkend en interpreteert Excel de waarden als grote getallen. Het getal 34,8279 wordt in Excel dan bijvoorbeeld weergegeven als 348279.
U kunt dit voorkomen door voordat u het csv-bestand in Excel inleest het decimaalteken op een punt te zetten. Zorgt u er ook voor dat als u het csv-bestand weer opslaat Excel de punt als decimaalteken gebruikt.