Asbestbrand en incidenten

Een asbestincident is de verspreiding van restanten asbesthoudend materiaal door bijvoorbeeld brand, stormschade, vandalisme of illegale sloop. Wanneer er sprake is van een asbestincident moet aan de hand van een asbestinventarisatie bekeken worden waar het asbest terecht gekomen is.

Hierbij wordt ook bekeken wat de mate van verspreiding is, welke asbesthoudende materialen betrokken zijn en wat de omvang van het met asbest besmette gebied is. Pas na deze inventarisatie wordt het getroffen gebied schoongemaakt.

Asbestbrand

Asbest is bestand tegen zeer hoge temperaturen en sterke krachten. Daarom blijven, bij een asbestbrand, storm of sloop, de eigenschappen en daarmee de risico`s van de asbestvezels behouden.

Het 'bindmateriaal' (zoals karton/papier, kunststof of cement) raakt bij incidenten vaak zeer zwaar beschadigd. Het verbrandt of versplintert tot kleine stukjes. Over het algemeen verspreiden deze (stukjes) asbesthoudende restanten zich in de directe omgeving van het incident.

Asbest verandert pas boven de 1200°C van structuur. Door die structuurverandering verliezen asbestvezels hun gevaarlijke eigenschappen voor de mensen. Bij een brand worden deze hoge temperaturen maar zelden bereikt. Na 1 uur is de temperatuur ongeveer 925°C. Asbestcement spat al voor het bereiken van deze temperatuur uiteen.

Vaak gaat het om brand in of schade aan gebouwen waarin asbestcement is verwerkt. Natuurlijk zijn er ook branden waar spuitasbest, losse isolatielagen, asbesthoudende vloerbedekkingen enz. aanwezig zijn. De problemen die de diverse materialen met zich meebrengen verschillen sterk.

Stormschade, vandalisme en illegale sloop

In de praktijk veroorzaakt het opruimen van asbesthoudende resten, vrijgekomen door stormschade, vandalisme en illegale sloop, vaak problemen.

Het opruimen van deze resten lijkt vaak op het opruimen van een asbestbrand. Voorschriften voor het opruimen van asbest, afkomstig van asbestbrand en asbestincidenten staan in het Asbestverwijderingsbesluit 2005.

Belangrijke voorschriften zijn:

  • Bij het opruimen van asbesthoudende materialen of producten zijn vrijgekomen door een incident beschikt men over een asbestinventarisatierapport
  • Een gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf moet de werkzaamheden uitvoeren

Plan van aanpak asbestbrand

Voor deze situaties verscheen in 2006 het herziene "Plan van aanpak asbestbrand" . Er is ook een informatieblad beschikbaar. Hierin staan de belangrijkste punten uit het  plan van aanpak asbestbrand.

Het doel van het plan van aanpak is de besluitvorming rond asbestbranden te verbeteren. Het moet duidelijk zijn hoe betrokkenen moeten handelen, wie de betrokkenen zijn en welke taak die betrokkenen vervullen.

Ook gaat het plan in op de aanpak van asbestverspreiding door explosie, stormschade, vandalisme en illegale sloop.

Het plan van aanpak heeft in 2010 een opvolger gevonden in de handreiking aanpak asbestincidenten.

Handreiking  aanpak asbestincidenten

In 2016 is de "handreiking aanpak asbestincidenten werkversie 1.0 (pdf, 1.9 MB)" en de hierbij behorende "bestuurlijke oplegger (pdf, 1 MB)" verschenen.

Het doel van de uitgave is om op landelijk niveau een uniforme aanpak van asbestincidenten te bevorderen. De handreiking besteedt aandacht aan:

  • het nemen van noodzakelijke, effectieve en efficiënte maatregelen
  • het geven van integrale en eenduidige adviezen, op basis waarvan het bevoegd gezag afgewogen besluiten kan nemen
  • het belang van tijdige en zorgvuldige communicatie in relatie tot asbestincidenten (zoals informatie over de gezondheidsrisico’s en de genomen beheersmaatregelen).

In de handreiking is nadrukkelijk ruimte voor lokale c.q. regionale invulling of maatwerk in geval van een asbestincident.