Legionella

Legionella kan zich onder meer ontwikkelen in leidingwater, (zwem-)badwater, koelwater in koeltorens en ander proceswater. Voor legionellapreventie in drinkwater zijn er de Drinkwaterwet, het Drinkwaterbesluit en bijbehorende Drinkwaterregeling. Drinkwaterbedrijven en de Inspectie Leefomgeving en Transport houden toezicht.

Arboregelgeving en inspectie

Voor proceswater voorziet de Arboregelgeving in de preventie van legionellabesmetting voor werknemers. Proceswater is bijvoorbeeld spoelwater bij slachthuizen, groentewassers of 'grijs water'. De Arbeidsinspectie houdt hierop toezicht. Voor het gedeelte Wet milieubeheer (Wm) oefent de gemeente of provincie meestal het toezicht uit bij die bedrijven. Het toezicht wordt in veel gevallen uitbesteed aan de Omgevingsdienst (OD) of Regionale Uitvoeringsdienst (RUD).

Risico's beheersen

Het Wm bevoegd gezag oefent toezicht uit op de afvalwaterzuiveringsinstallaties (AWZI's) en industriële afvalwaterzuiveringsinstallaties (IWZI's) bij bedrijven. Ook dat wordt meestal uitbesteed aan de Omgevingsdienst (OD) of Regionale Uitvoeringsdienst (RUD).

AWZI's en IWZI's die in de open lucht werken met watertemperaturen boven de 25 °C en waar aerosolvorming optreedt, kunnen een risico vormen voor de verspreiding van legionellabacteriën naar de leefomgeving.  Zie het RIVM rapport 2019-0061 (pdf, 1.4 MB).

Door het treffen van maatregelen kunnen die risico's worden beheerst. Het bevoegd gezag kan hiervoor maatwerkvoorschriften opleggen. Inmiddels hebben betrokken partijen het Kennisdocument legionella in afvalwater ontwikkeld. Dit document wordt regelmatig geactualiseerd. Aan de totstandkoming van een Handreiking legionellapreventie in (afval)waterzuiveringen wordt gewerkt.

Voor koelwater in open natte koeltorens verplicht het Activiteitenbesluit iemand die een inrichting drijft risico's te voorkomen voor de omgeving. Ook moet hij het risico voorkomen op ongewone voorvallen. Gemeenten, provincies of het Rijk houden toezicht.

Voor zwembadwater zijn in het Besluit hygiëne en veiligheid badinrichtingen en zwemgelegenheden (Bhvbz), in hoofdstuk 2, voorschriften ter preventie van legionellabesmetting opgenomen. Gedeputeerde Staten zijn verantwoordelijk voor het toezicht op de naleving.

Het Infoblad Legionellapreventie in waterinstallaties - regels en toezicht (november 2012) (pdf, 222 kB) biedt met het  stroomschema Regelgeving en toezichthouder inzicht.

  • Om wat voor locaties en installaties gaat het?
  • Aan welke regels moet een eigenaar of beheerder van een waterinstallatie voldoen?
  • Met welke toezichthouder krijgt hij te maken?

Elk systeem vereist een eigen risicoinventarisatie, probleemoplossing en beheersplan. Het Infoblad werd in 2012 opgesteld door het ministerie van Infrastructuur en Milieu.

Links en artikelen

OmgevingsAcademie NL

handen op elkaar

Training Toezicht houden bij natte koeltorens