Lichthindervoorschriften voor het telen in kassen

kassen

Het Activiteitenbesluit stelt eisen aan assimilatiebelichting: paragraaf 3.5.1 Activiteitenbesluit. Deze moeten lichthinder voor omwonenden voorkomen en de duisternis en het donkere landschap beschermen. Assimilatiebelichting is de kunstmatige belichting van gewassen om het groei- en bloeiproces te bevorderen.

De eisen zijn niet van toepassing op cyclische belichting, stuurlicht, werkverlichting en terreinverlichting. Het bevoegd gezag kan hiervoor wel eisen stellen met de zorgplicht van artikel 2.1 lid 4 Activiteitenbesluit.

In de uitspraak AWB 13/7455 van de Rechtbank Gelderland, AWB 13/7455, Gelderland (uitspraak 11 december 2014, publicatiedatum 27 februari 2015) kwam de zorgplicht voor werkverlichting aan de orde. De rechtbank oordeelde daarin dat de gemeente de richtlijn van de Nederlandse Stichting voor Verlichtingskunde mocht hanteren als uitgangspunt. De berekende sterkte van het invallende licht bleef in dit geval ruim onder de grenswaarde van de richtlijn en er was daarom geen reden om metingen uit te voeren.

Overzicht voorschriften

Artikel Activiteitenbesluit Inhoud
3.56 aanwezigheid lichtscherminstallatie met 98% reductie
3.57 gebruik lichtscherminstallatie bij meer dan 15.000 lux
3.58 gebruik lichtscherminstallatie bij minder dan 15.000 lux
3.59 afscherming zijgevel

Het Activiteitenbesluit is een aantal keer gewijzigd met gevolgen voor landbouw.

Aanwezigheid lichtscherminstallatie

Kassen moeten aan de bovenkant een lichtscherminstallatie hebben, die ten minste 98% lichtuitstraling kán verminderen (artikel 3.56 lid 1 Activiteitenbesluit). Als de ondernemer alleen overdag assimilatiebelichting toepast hoeft hij geen lichtscherminstallatie te hebben.

Een lichtscherminstallatie kan bestaan uit één schermdoek, maar ook uit verschillende onderdelen of meerdere schermdoeken. De inrichtinghouder moet de reductie van 98% aantonen. Bijvoorbeeld door productinformatie van de leverancier, zoals een certificaat van de lichtdichtheid van het scherm.

In de uitspraak 201600355/1/A1 van de Raad van State (uitspraak en publicatiedatum 15 maart 2017) wil een omwonende dat de gemeente handhaaft op een overtreding van Activiteitenbesluit (AB). In een kas is verlichting aanwezig die gebruikt kan worden als assimilatiebelichting. Bij deze toepassing  kan omwonende overlast ondervinden. De gemeente heeft gezien dat de kas op het perceel niet is voorzien van afscherming. Alleen zoals de rechtbank terecht heeft aangenomen:

afscherming is alleen vereist, als de verlichting in een kas daadwerkelijk wordt ingezet als assimilatiebelichting.

Alleen als verlichting gebruikt wordt als assimilatiebelichting zoals bedoeld in het Activiteitenbesluit. Of zoals bedoeld in de bijlage bij het Besluit landbouw milieubeheer. Het enkele feit dat in de kas op het perceel verlichting aanwezig is, is onvoldoende om te spreken van assimilatiebelichting. De omwonende krijgt ongelijk, omdat:

  • de gemeente heeft gezien dat de in de kas aanwezige verlichting niet werd ingezet als assimilatieverlichting
  • en appellant dit niet heeft bestreden, maar alleen aanvoert dat de assimilatiebelichting niet kan worden uitgesloten.

Gebruik lichtscherminstallatie

De mate van afscherming van de bovenkant met de lichtscherminstallatie hangt af van de verlichtingssterkte van de lampen.

Het bevoegd gezag kan een lager percentage voor de nanacht vaststellen, los van de verlichtingssterkte (meer of minder dan 15.000 lux). Dat kan nodig zijn voor het telen van bepaalde gewassen. Een hoger percentage mag, als dat nodig is voor lichthinder te voorkomen of om de duisternis en het donkere landschap te beschermen. Dit staat in artikel 3.57 lid 1 Activiteitenbesluit).

Afscherming zijgevel

De ondernemer moet de gevels van een kas moeten vanaf zonsondergang tot zonsopgang zo afschermen, dat hij de lichtuitstraling op 10 meter afstand met ten minste 95% reduceert. Ook mogen de lampen niet te zien zijn buiten de inrichting (artikel 3.59 Activiteitenbesluit).

Samenvatting en overgangsrecht

Samengevat.

Kassen die assimilatiebelichting toepassen hebben overdag geen regels.

Kassen die assimilatiebelichting toepassen hebben van zonsondergang tot zonsopgang de volgende regels:

  1. Een dicht getrokken zijgevelscherm met tenminste 95% licht reductie (3.59)
  2. Bij meer dan 15000 lux ook een dicht getrokken boven scherm met tenminste 98% licht reductie
  3. Bij minder van 15000 lux en alleen toepassing in de nanacht ook een effectieve boven afschermsysteem met tenminste 74% licht reductie
  4. Bij minder van 15000 lux en toepassing in de donkerte periode ook een effectief boven afschermsysteem met tenminste 98% licht reductie. De donkerte periode is:
  • van 1 september tot 1 november van het tijdstip van een half uur na zonsondergang tot 02.00 uur
  • van 1 november tot 1 april van 18.00 tot 24.00 uur
  • van 1 april tot 1 mei van het tijdstip van een half uur na zonsondergang tot 02.00 uur;

Voor specifieke bedrijfssituaties en geldt overgangsrecht

Tot 1 januari 2017 geldt 3.56 lid 3, 3.58 lid 4 voor bedrijven die:

  1. Reeds assimilatiebelichting in de donkerte periode toepassen
  2. Verlichtingssterkte hebben van minder dan 15000 lux.
  3. Al voor 1 januari 2014 een 95% licht reducerend schermdoek toepassen.
  4. Dit nog steeds is toegestaan in de donkerte periode.
  5. En in de nanacht moet ten minste 74% zijn gereduceerd.

Tot 1 januari 2018 geldt 3.56 lid 4, 3.58 lid 3 voor bedrijven die:

  1. geen schermdoek kunnen installeren aan de bovenkant
  2. Verlichtingssterkte hebben van minder dan 15000 lux.
  3. assimilatiebelichting gedurende de donkerteperiode is niet toegestaan.
  4. assimilatiebelichting gedurende de nanacht is toegestaan

Tot 1 januari 2018 geldt 3.56 lid 7, 3.57 lid 5, 3.58 lid 7 en 3.59 lid 2 voor bedrijven die:

  1. voor 1 januari 2013 al kunstmatige belichting toepasten met minder dan 20 Watt geïnstalleerd vermogen per vierkante meter.
  2. belichting is van zonsondergang tot zonsopgang toegestaan
  3. geen zijgevel-, of boven scherm nodig

Tot 1 januari 2021 geldt 3.56 lid 5 en 6, 3,57 lid 3 en 4, 3.58 lid 5 en 6 voor bedrijven die:

  1. Een kasopstand hadden met een oppervlakte kleiner dan 2.500m2.
  2. Voor 1 januari 2013 assimilatiebelichting toepassen (voorwaarde is geschrapt met de vierde tranche 1/1/2016)
  3. Een dicht getrokken zijgevelscherm met tenminste 95% licht reductie of de voorgeschreven maatwerkvoorschriften of de eerder voorgeschreven vergunning voorschriften.
  4. Van 1 september tot 1 mei van 20.00 tot 24.00 uur geen assimilatiebelichting plaats of,
  5. van zonsondergang tot het tijdstip van zonsopgang een dicht getrokken boven afschermsysteem met tenminste 85% en ten hoogste 95% licht reductie

Uw onderwerpen