Elektronische monitoring

Met elektronische monitoring kan op elk willekeurig moment worden vastgesteld of de luchtwasser op dat moment wel of niet correct in werking is. Ook geven de data aan of de luchtwasser in de afgelopen periode wel of niet correct in werking is geweest. Daarom is elektronische monitoring verplicht. Dit staat in artikel 3.125, lid 4 Activiteitenbesluit.

Waarom elektronische monitoring?

Voor elk type luchtwasser is een verwijderingsrendement voor ammoniak, geur en fijnstof vastgesteld. Het continu bij elke stal meten van deze verwijderingsrendementen is niet mogelijk. Sensoren zijn (nog) niet beschikbaar of te duur. Daarom wordt met relevante parameters het functioneren van de luchtwasser bepaald.

Het doel van elektronische monitoring is om een aantal parameters continu te meten en de gemeten waarden daarbij vast te leggen in een registratiesysteem.

Welke parameters?

Van de volgende vijf parameters moet automatisch elk uur de actuele waarde worden geregistreerd:

  1. de zuurgraad van het waswater (pH)
  2. de geleidbaarheid van het waswater in milliSiemens per centimeter (mS/cm)
  3. de spuiwaterproductie in kubieke meter (m3)
  4. de drukval over het filterpakket in Pascal (Pa)
  5. het elektriciteitsverbruik van de waswaterpomp(en) in kilowattuur (kWh)

Van de spuiwaterproductie en het elektriciteitsverbruik moet ook de cumulatieve waarde automatisch worden geregistreerd. Op dit punt zullen de meeste toezichthouders niet handhaven, als het systeem deze waarden ieder uur tenminste op één van beide manieren (cumulatief of per uur) registreert.

Het functioneren van de luchtwasser wordt bepaald op basis van de geregistreerde waarden voor de vijf parameters. Niet alleen op dat specifieke controlemoment, maar ook aan de hand van het verloop van deze geregistreerde waarden in de tijd. Ook de onderlinge samenhang tussen de verschillende parameters speelt hierbij een rol.

Gegevens bewaren

Het gaat hier om een automatische dataopslag. De software in de procescomputer bij de luchtwasser moet dit regelen en er voor zorgen dat de geregistreerde gegevens minimaal 5 jaar worden bewaard. Op elk willekeurig moment moeten de geregistreerde waarden van de laatste 5 jaar kunnen worden geraadpleegd. Dit kan bijvoorbeeld door het uitlezen van de waarden op de procescomputer bij de luchtwasser.

Hieronder staat het toezicht houden op het functioneren van de luchtwasser met elektronisch monitoren in een schema.

Elektronische monitoring

Uitlezen op afstand
De veehouder kan kiezen voor een elektronisch loggingssysteem waarbij de waarden op afstand uitleesbaar zijn. Het op afstand kunnen uitlezen van de geregistreerde waarden is waardevol voor de veehouder, toezichthouder en installateur. Door de werking van de luchtwasser op afstand te volgen kunnen eventuele problemen snel worden opgemerkt. Dit kan bijdragen aan een adequater onderhoud van de luchtwasser.

Meetinstrumenten

Voor een goede registratie van de parameters moeten de juiste meetinstrumenten aanwezig zijn. De meetapparatuur (sensoren) moet goed zijn geïnstalleerd en goed worden onderhouden. Voor enkele meetinstrumenten is daarbij een halfjaarlijkse kalibratie noodzakelijk. Deze kalibratie draagt bij aan het voorkomen van storingen door het meten van onjuiste waarden ten opzichte van de werkelijkheid.

Uit onderzoek (Elektronische monitoring van luchtwassers op veehouderijbedrijven, Livestock Research van WUR, rapport 349, juni 2010) (www.edepot.wur.nl) is naar voren gekomen dat deze elektroden niet automatisch de werkelijkheid weergeven. Zo kan een sensor bijvoorbeeld defect zijn, vervuild zijn of niet goed gekalibreerd zijn en als gevolg daarvan een verkeerde waarde geven.

Het gaat om de kalibratie van de EC-elektrode en de pH-elektrode. Deze kalibratie moet worden uitgevoerd door een deskundige op het gebied van het kalibreren van elektrodes. Een dergelijke controle kan plaatsvinden als onderdeel van een door een gecertificeerde partij uit te voeren service/onderhoudscontract.

Dubbele sensoren
Het is een optie om dubbele sensoren te installeren voor het bepalen van de noodzaak voor kalibratie of vervanging van de sensoren. Voor de meting van de geleidbaarheid en de zuurgraad worden dan twee dezelfde sensoren geïnstalleerd. Wanneer de gemeten waarden van de twee identieke sensoren van elkaar afwijken is dit een teken dat kalibratie of vervanging nodig zijn. De aanwezigheid van dubbele sensoren draagt daarmee bij aan het voorkomen dat de luchtwasser wordt aangestuurd op basis van foutieve metingen van geleidbaarheid en zuurgraad.

Bandbreedte

Met de geregistreerde waarden moet voor elke parameter worden vastgesteld of de geregistreerde waarde ligt binnen de aangegeven bandbreedte. Analyse van afwijkende waarden kan in veel gevallen meteen ook inzicht geven in de mogelijke oorzaken van een niet goed werkende wasser en daardoor direct bijdragen aan de oplossing van het probleem.

Wanneer de gemeten waarde buiten de bandbreedte ligt (de waarde wijkt af) moet de veehouder onmiddellijk maatregelen treffen om een goede werking van het luchtwassysteem te waarborgen. Bij een afwijkende waarde is dus direct actie nodig. Wat voor actie dit is, is afhankelijk van de parameter die wordt overschreden. Ook kan de mate van overschrijding hier een rol in spelen. In de gedragsvoorschriften staat wie welke actie onderneemt bij een geconstateerde afwijking.

In 2013 heeft SRE een project uitgevoerd, waarbij kennis en ervaring is opgedaan over het installeren van de monitoringsapparatuur en het gebruik daarvan in de praktijk. Zie: Elektronisch Monitoren van luchtwassers, SRE Milieudienst, projectnummer 512623, 22 juli 2013

Toezichthouders analyseren de gegeven van de elektronische monitoring van de luchtwasser. Tools die de gegevens overzichtelijk presenteren kunnen daarbij helpen.